Suriyeli Türkler ve Kürdlerin Ferqi

Uzun Sözün Qıssası
Suriyəli Kürdlər illər boyu Görülməməzlik, Asimilə Siyasətləri, Basqıcı Rejim, arac Gözüilə Qullanmaq vs rağmən ortadoğuda olan Ərəb Baharinda daha etgili bir Yol Yerkipi(xəritəsi) izləyib və daha ağıllı davranmaqdadırlar.
bölgədə olan kürd siyasi hərəkəti əyər Terör, Irqçiliq və şiddəti mənimsəyərək ortaq hərəkət etməsəydi əminəm illər bundan öncə kürdlər öz Ulusal haqqlarını əldə etmiş olacaqdilar ancaq Terör və şiddəti qullanıb və dəstəklədikləri üçün istər istəməz qarşıdaki dövlətlərdə Terör Saldırılarına Qarşı Əsgəri Güclə Qarşılıq verməyə çalışmışlar və sonuc olaraq bölgədə bir faşist kürdçü hərəkət doğulmuş.   

ancaq bütün bu radikal və şiddətli davranmalarına rağmən kürd hərəkəti bu illərdə bölgəsəl və kürəsəl olaylardan necə yararlandığını yaxşıca öyrənmişdir. iraq ABD tərəfindən işğal olduqdan sonra kürdlər ABDilə çox yaxın bir ilişgidə olaraq səddam Hüseynin yıxılmasına dəstək oldular və sonuc olaraq bugün Quzey iraqda bir kürd dövləti yaranmaqda, ər gec isə öz Bağımsızlığınıda qovuşacaqdır. ikinci örnək Suriyə olaylarıdır. 17 ay Suriyədə olan olaylarda kürdlər çox bilincli davrndı və hər bir göstərilərində kürd bayrağı və kürdcə sloganlar daşıyaraq Öz Ulusal istək və düşüncələrini Suriyə Devrimində yer verməyə çalışdılar, Suriyənin Gələcyi toplantılarda kürd millətinin sözü keçilsin diyə toplantıları protest etdilər və eləcə öz varlıqlarını Suriyə Ulusal koseyinə zorlamaya çalışdılar. mənə görə böyük ölçdüdə də bu yöndə uğur qazanmışlıar və qazanacaqlar. Suriyə kürdləri bugün 1-2 milyun nüfusa sahibdilər ancaq 30 yaxın kürd örgütləri Suriyədə çalışmaqdadır, yaxşıca bir örgütlənmələr və Ulusal oyanış iləriləməkdədir, bu nədəndən dolayı suriyənin gələcəində istədikləri yeridə alacaqlar!. 
Ancaq kürd bölgə faşist hərəkəti Ortadoğu Ərəb Baharinida yaradılan sürəci qullanaraq bölgədə kürdistanlaştırma tasarısını gərçəkləşdirməkdədir, bugün Türk yurdu olan kərkük, Batı Azərbaycan, Suriyə, Türkiyədə Qars, İğdir vs bunun açıq örnəkləridir. Dünən medyada yayılan xəbərlərə Görə Terör örgütü pkkni yandaşları Afərin və Eyn ələrəb şəhərinin yönətiminə əl qoymuşlar. Alınan bilgilərə Görə şəhərdə çox sayıda silahli militant bulunmaqda, bu olay eynən iran devrimində olmuşdur, iran sınırlarından bulunan kürdlər siaysi Güc boşluğunu qullanara Batı Azərbaycanda llərinə silah alaraq bir neçə Türk şəhərinə(Sulduz, Xana, Savucbulaq vs) saldırdılar, ancq iran dövləti soncu olaraq güclə bu olayi basdırmayı bacardı. Bu olayda yanlız Sudluz şəhərində 350 Türk ayiləsi kürdlərin silahli qrupları tərəfindən öldürüldü və bölgədə olan Türklər bu olan bədəlini ağır üdədi. Ancaq bu olay Suriyədə gəçəkləşmədədir, ər gec Suriyə Özgür ordusu PKKli Terröristlərin şəhələrin yönətiminə əl qoymasına qarşı addımlar atacaqdır və olayların başlanqıcı ola bilər. 
Indi isə Suriyə Türkləri … 
Suriyə Türklərinə gəldiğimiz zaman durum qorxuncdur, heç bir Suriyəli Türk örügütü yox, Ulusal bilincdən yoxsun və Asimilə olmuş, Gələcəyə ön baxış yox, Türl dili Unutulmuş və Türk dünyasila bağlılıqları qopmuş….
Indiyə qədər heç bir Göstəridə suriyə Ulusal Türk bayrağını daşımayıblar, ancaq bugün Türkiyənin yardımla suriyede savaşçıların ən önəmlisini təşkil etməkdədirlər. mənə Görə durumu iran sınırlarında bulunan Türklərə oxşur, iran devrimində Türklər öndə gedib və minlərcə şəhid verdilər ancaq sonucda farslar hakimiyyət sahib çıxdılar, eyni durum belə gedərsə Suriyədə qaçınılamz olacqdır.
Türkiyə illər boyu öz iç sorunlari nədənilə bölgədə Türklərin asimilə olamsina Göz Yumdu və açıq desək bölgə Türklərin Asimilə olub və öz dil və varlıqlarını yox olmasında böyük rol oynadı , ancaq bugün Türkiyədə böyük bir bölüm sevməsələr bilə irağin Quzeyində bir kürd dövləti yaranmışdır və ikincisi isə Suriyədə yaranacaqdır. Bunlardan sonra Suriyə durumu iranda təkrar olurasa üçüncü kürd dövləti isə iranda yarana bilər və sonra isə Türkiyədə … 
Indi, əyər bölgədə yeni kürd federə dövlətləri yaranacaqsa nədən yeni Türk dövlətlər yaranmasın? Nədən Türkiyə bu tarixsəl Sürəci Bölgə Türklərindən əsirgəsin? Nədən kürd dövlətinə Alternativ olaraq bir yeni Türk Dövləti yaranmasın?     
Əyər Türkiyə  Ortadoğu və bölgədə olan olayları doğru və dərın analiz edib və doğru davranmazsa öz başını yeni bəlalara soxmaq dışında Bölgə Türkləri haqqında böyük haqqsizliq edəcəkdir. Bölgədə əyər yeni dövlətlər yaranmasa gərək Türk kimliyinin yasalaşması və öz yönətim haqqını savunaq və qoruyaq, yoxsa Türk yurdu olan kərkük kimin başımız yeni bəlalarda olacaq.

Güney Azәrbaycan-İranda yaşayan Türk xalqı, Türkiyә dәstәyini necә qazanabilәr?

Güney Azәrbaycan-İranda yaşayan Türk xalqı, Türkiyә dәstәyini necә qazanabilәr?
Aşağıdakı yazı Sayın Rasim Sağlam vә Bulent Yilmaz bәylәrin mәnim bir statusuma kament olaraq yapdıqları qatqılardır. Qonu haqqında çox qapsamlı vә dәyәrli vә yeniliklәr içәrәn tәsbit vә düşüncәlәr daşıdıqlarından bunların qamuca oxunmasının olduqca yararlı olacağını düşündüm. Bu üzdәn dә sözü edilәn kamentlәri birlәşdirәrәk ayrı bir yazı biçimindә sәfhәmdә paylaşmaq istәdim.
Mehran Baharlı:
Türkiyәnin olqunlaşan ortadoğu dış siyasәti, er gec İran vә Güney Azәrbaycan qonusunda da özünü göstәrәcәk vә bu devlәt Fars kökdәndinçi ırqçı İran devlәti yox, Güney Azәrbaycan vә Türk xalqının yanında yer alacaqdır. Buna daha erkәn әrişәbilmәk üçün biz, Türkiyәnin indiki İran vә Güney Azәrbaycan siyasәtini daha yüksәk sәslә, daha sıx vә sürәkli olaraq әlәşdirmәliyik.
Bulent Yilmaz:
Türkiyenin meseleye bakişinin farkli boyutlari var. Öncelikle Türk kamuoyu iranda bir Türk halki olduğunu dahi bilmiyor. bunun sebebi ise irandaki Türklerin maruz kaldiklari politikalara karşi seslerini dünya kamuoyunun ilgisini Çekecek şekilde direnç göstermemeleridir. Yani ağlamayinca nasil bir çocuğa meme verilmiyorsa bir 30 milyonluk bir halk da şikayetini, Üzerindeki asimilasyon politikasina karşi ayağa kalkişini yüksek sesle gerekirse can vererek dile getirmesi gerekir. bu konuda yapilanlar ve Ödenmis bedeller varsa bile Türk kamuoyuna Ulasan Görüntüler yok. Irandaki Türklerin büyük kisminda iran politikalarini benimser bir yaklaşim söz konusudur. internette taniştiğim ve objektif şekilde sohbet ettiğim Türkleri Özellikle konuşturuyorum ki gerçekte ne düsündüklerini anlayabileyim. bu nedenle bazen pan Türkist politikalari hafifce elestiriyorum ki gercek düsünceleri ortaya Çiksin. bu Şekilde serbeti verince inanilmaz bir mankurtlasma olduğu anlaşiliyor. Kendisine Türk diyenlere karşi nasil sinsice bir Öfke nobeti geçirdiklerini gördükce farslarin işini ne derece iyi becerdiğini görüyor ve kahroluyorum.  adam iran Türku ama "eger iran Türklere Türkçe eğituim verirse araplar lurlar kasgaylar Türkmenler beluçiler gibi diger Türk soylu halklar ve milletler hepsi ister ve ortada iran kalmaz" diyor. iranin derdi bu arkadasa kalmis.
ikincisi iran Türkiyenin enerji arzinda Önemli bri kaynaktir. rusyaya olan bağimlilik iran gaziyla asilmaya Çalişiliyor. bu ihtiyac o kadar barizdir ki amerika bile Türkiyeye Çikip bir Şey diyemiyor Çunku anlayisla karşilamak zorunda. Türkiyenin iranla arasinina açilmasi enerji darboğazina girmesi demektir. bu açiği kapatabilecegi çok fazla seçeneği yok. Kuzey irakla bu nedenle ilişkilerini iyileştirmeye çalişiyor çunku bolgedeki büyük rezervlerden yararlanarak bu bağimliliğini azaltmaya Çaloşiyor.
Üçüncü sebep kürt sorunudur. Türkiye PKK ile mücadele ederken PJAK ile savaşan iranla koordineli Çalişyor. Örgütün kontrol edilebilmesi için iranin kendi topraklarinda PKK ya Göz yummamasi lazim. Yillarca iran kendi sinir boylarinda PKK ya goz yummuştu. Artik PJAK in saldirilariyla sorunun kendisine de Uzandigini gördüğü için uyumlu Çalişiliyor. Iranla bozulacak bir ilişki bu işbirliğini de bozabilir.
bunun yaninda iran gelisen ekonomisi ve alim gücüyle Türk sanayisi ve hammaddesi için iyi bir pazardir. Şu an icin 10 milyar dolar civari olan ticaret hacmi 30 milyar dolara Çikartilmak isteniyor ve mevcut durumda iran lehine olan ticaret dengesi lehimize donuşturulmek isteniyor. Petrol ve doğalgaz nedeniyle arada dengesizlik var Çunku.
butun bunlara karşin eğer irandaki Türkler ses getirecek eylemler ile büyük bir başkaldiri yaparsa Türk kamuoynu buna sessiz kalamaz. ancak yüzyillardir savaşmadiğimiz irana karşi bir operasyon yapilamaz. Türkiye meseleyi dünya kamuoyuna taşimak dişinda Çok büyük adimlar atmaz. Tabi Türkiyedeki kürtlerin otuz senedir yuruttuğu çok uzun ve kanli bir mücadele gğze alinabilirse iran bunun altindan kalkamaz. böyle bir kanli süreci başlatabilmek ve iran Türklüğünü mücadeleye kanalize edebilmek için iki seçenek var. Ya PKK nin yaptiği gibi silahli mücadele hem devletin silahli güçlerine hem de içerideki fars yanlilarina yönelecek. yillar süren kanli çatismalar sonucunda ailesinden evlatlarini yitiren kişiler iran devletine karşi iyice düsmanlik besleyecek. Yillar sonra şiddet karşi Şiddeti doğuracak ve Türk halki irana karşi iyice tavir alacak. Irandaki Türklerin büyük kismi Ölen genclerinin milli dava icin olduğunu anlayip irana karşi çiktiğinda iran çöker. 2. yol ise silahli mücadeleye girmeden Öncelikle halkin içinde Türklük bilincini artiracak sosyo kulturel Çalişmalar yapmaktir. bu Çalişmalar belli bir seviyeye gelip halkin desteği alindiginda iranda siyasal dönüşümler için barişçil mücadele verilebilir. ancak bu yolun sakincasi eğer kisa vadede sonuc alinmazsa siradan halk kitleleri umutsuizluga kapilip fars tezlerine dönüş yapabilir. Unutmayalim ki halkin kahramanlara ihtiyaclari vardir. ve iran Türklüğü kendi kahramanlarini gerekirse Ölüm pahasina Çikartmak zorundadir.
iran Türklüğü yüzyil Önce Settar Hanin tahranda Ermeni polis sefi tarafindan nasil Şehit edildiğini ve bugun karabağda ermenilere destek veren iranin Şiilik Üzerinden din mezhep kardeşliğiyle Türkleri kontrol ettiğini artik anlamasi lazim. iranda atan her Türk yüreği bağimsizlik için atmalidir. farslarla evlilikler derehal sonlandirilmalidir. bu ortak evliliklerden doğan Çocuklar bağimsizlik düsüncemize en büyük direnişi gösteren kitleler oluyor. nasil ki bir evlat Anne babasinin ayrilmasini istemezse bu melez Çocuklarda iranla Azerbaycanin ayrılmaması için bizzat içimizde casit gibi Çalişiyor. Türk kızları ve Erkekleri birbirleriyle evlenmelidir. Bu milli davaya hizmet eden herkes karma evliliklere Çok büyük direnc göstermelidir. kızlarımız ve Uşaklarimizla konuşup Azerbaycan Türkleri içinden evlenmelerini sağlamaliyiz. bu evliliklerden doğan Çocuklar Öncelikle Anadillerini Çok iyi Ögrenmelidirler. her Türk Çocukalrini dede korkuttan baslayarak Türk eserlerini okutmalidir. latin alfabesi evde mutlaka Öğretilmelidir. bu eğitimi veremeyen ailelere her Türk genci gidip onlarin Çocuklarina dilimizi kulturumuzu ve latin alfabesini Öğretmeli ki iletisim kurabilelim.
Rasim Sağlam:
 Türkiye Cumhuriyeti kuruluş yıllarında http://tr.wikipedia.org/wiki/Nuri_Killigil gibi güney azarbeycan + Kuzey azarbeycanında içinde olduğu devleti hesap eden topluluk az değildi. Yunan savasında Avrupaya karşı destek ...olmak anlamında Rusya yı taraf seçmek yardım alabilmek gerekiyordu bu siyasetin sonunda bu meseleye uzak kalmak zorunda kalındı ama . Nuri paşa gib bir çok kişi ölene dek bunu savundu.
 Günümüze gelince ;
1 - Benim fikrimce önce Güney Azerbaycan kendi içinde birlik olmalı her yerde özlüğünü korumalı Asimilasyona direnmek ve dünya gündemine gelebilmek için her ülkede en az yılda bir gün Güney azarbeycanlıların günü olmalı v...e bu sorun işlenmeli.( Bunu şu nedenle söylüyorum Mehran bey size ulaştığım insanlarda ben bir birlik göremiyorum dinci Türkleri saymıyorum zaten , biraz Güney Azerbaycan Milli Hareketi var Daha çok kucaklayacı bir yapı lazm)
‎2- İran içinde diğer Türk gruplar ve diğer ezilen diğer gruplarla (kürt ve diğer) her türlü probleme rağmen ortak bir platformdan vazgeçilmemeli problemler ilerde konuşulmak anlaşılmak üzere dondurulmalı.
‎3-Sizi en iyi anlayanların öncelikli Azarbeycan Cumhuriyeti olması lazım ordaki hükümetinin de reddemeyeceği kadar bir kamuoyu öncelikle orda oluşturmak gerekir.Ne kadar istediğiniz gibi olmasada size göre bağımsız rejim.Gereksi yere o yönetimide beğenmediğiniz yönleri olsada her platformda yermek mantıksız bazılarınız öyle davranıyor.
‎4-Türkiye konusuna gelince Türkiyede bir size karşı uyanışın olabilmesi için .Sizin öncelikle tanınmanız lazım. Sizi en çok Türkiyede tanıtacak ilk kuvvet Azarbeycan Cumhuriyeti tüm fertleri ; Türkiyedeki Azarbeycan kökenli tüm kitle (özel...likler caferilerde birlikte) ; Türkiyedeki milliyetçi gruplar ve qızılbaş kitle bunlar üzerinde çalışırsanız bir kamuoyu oluşur. Şimdiye kadar böyle bir şey yeterli değil.Burdaki dediğim grupları hassaiyetleri ile kendilerinize çekebilirsiniz.Konserlerle ; Toplantılarla özellikle en etkili olanı söyleyeyim Yurt dışındaki Türkiye vatandaşları ile kurduğunuz insani sosyal münasebetler sizi daha çok iyi tanıtıyor.ABD dedekiler özlellikle .Ama Avrupa nezninde bu iyi işlemiyor ben Avrupda en az 5 milyon insanımız var bir gün ağızlarından Güney Azarbeycanla ilgili bir şey duymadım. Ama Amerikadakilerden duydum.

Ahmet Kürt: PKK Halklaşmıştır

Terör Örgütü PKK Yandaşları Saytlarda gəzərkən bu xəbərəi gördüm ki Ahmet Kürd deyib ki Terör Örgütü PKK şimdi Halklaşmıştır. Bu sözü yaxşıca üşünüb Analiz etməmiz gərəkir. Bir Yasa Dışı Terör Örgüt Halklaşırsa nə Anlamı gəlir? Yanı bu ki Terör, Radiklasim, İrqçılıq vs Düşüncəsi o Etnikdə Yayıbdır və bir Terörün yanlız bir Tavır və Düşüncəsinə baxmayaraq o Etnik onu mənimsəyibdir. Gərçəkdən düşünməsi çox zordur. Bir Yasa Dışı, İnsanlığı Qarşı, Anti Demokratik Tavır, Uluslar Arası Terör Örgütü, çeşidli alanlarda Qaçaqçı bir Örgüt, Uyşuturucu Aracı və minlərcə insanliğa Qarşı saydığım suç nə olur ki bir Etnikdə Halklaşir? Bu etnikdə Başqa bir Səs yoxmu? Yoxsa Fərqli səs olanlar Susmaq zorundadirlar? Gərçəkdən Qorxunc bir durumdur ki Terör və Radikalsim, Demokrasi və insan haqqlarının yerındə otura.  
Türklərdə bir Ata Sözü var, Deyərik ki kürdün çörəyi Dizi Üstündə olur. Bu da tarixsel təcrübəmizə dayanaraq söylənibdir, Güney Azərbaycanda və özəliklə Urmiye Şəhərində Cilovluqlar, Terörist Qasimlular, Terör Örgüt PJAK, Simko yoxsa Simitqu, PKK,şidət, Yağılıqlar və hamısını Türk Ulusu Denəyərək bu Gün gəlib ki radikal və Terörist kürd Qruplar bu dəfə Batı Azərbaycan və Urumiye kimin şəhərlərimiz və minlərcə baqşqa Tarixsel olan Türk şəhərinə göz tikiblər. Batı Azərbaycan və Urmiye şəhərində çox zor olur ki bir həftənin için Kürd Terör örgüt olan Pjak bir insani öldürməsin. PKK, PJAK və minlərcə balaca böyük radiklal və irqçı örgüt Adlarının sonuna bir Demokratik, Özgürlük vs artıraraq sanırlar ki Demokrasini yolu Qarşında olan insanı öldürməkdən geçir ancaq bu düşüncənin nə qədər yanlış olduğu ortadadir. Dünyanin heçş bir yerındə insan öldürməyilə Demokrasi olamaz, bir insani öldürən örgüt gəlib Demorkasi, insan haqqlarından danışamsı nə qədər Gülüncdür insanlar diyə bilərlər. Məncə radikal və Terörist kürd Qrupları bölgədəsilah alma nədənləri başqa Güclər tərəfindən qullanılmalarıdır. Yoxsa əyər PKK, PJAK bilə bəlkə olmasaydı və PKK Türkiyədə Terör və insan öldürmə yox bəlkə Demokratil Qurallar dayanaraq bir Düşünsel, Toplumsal, Siyasal vs savaş aparsaydı əminəm ki 30.000 insanin ölümünə gərək olamzdı və bu gün daha rahat və ərkən Türkiyədə yaşayan kürdlər, Türklərlə hər bir qondua eş bir Haqqlara sahib olmuşdular.  
Türkiyə yaxın zamanda seçkilər olacaq və Türkiyə kürdlərlə ilgili daha doğru düşünüb və doğru davranmalıdır, mən bir Güney Azərbaycanli Türk olaraq ordaki kürdlərin hər bir haqqda Türklərlər eş olamsını dilərəm və əlimnən bir iş gəlirsə əsirgəməm, ancaq kürd Xalqi və Radikal və Terörist kürd Qrupları fərqlidrlər. 3-4 Gündən bundan öncə PDKİ (Democratic Party of Iranian Kurdistan) üyəsilə FaceBook saytında yazışırdım, mən Türkiyə Xəbər saytlarından Terör örgütü pkknin gördüğü işlərdən Türkcədən farscaya çevirib Urmiyeilə ilgili özəl Bloglarımın birisində yazıb yaymışdım, o deyridi ki nədən pkk ni bir terörrist kürd qurupu tanıdırsan? Pkk ilə Güney Azərbaycan Türklərini nə ilişgisi var? Və ...
Mən orda nədənlərini yazdım ki pkk nin sağ əli olan pjak Batı Azərbaycanda və Urmiye şəhərində indiyə qədər minlərəc Suçsuz insanimiz öldürüb, milyonlar insani Terör və şiddət olaraq bölgəmzidən Qaçırıbdır, Ekonomik olaraq bu bölgəyə siyasal baxış sərgiləyibdir, gövənlik bölgədə daha azalıbdır, hər bir Qondua qaçaqçılıq yaranıbdır, Türk şəhərlərini Doğu kürdistan diyərək dünyada reklam edir, şəhərlərimizin adlarını internetdə domin alıb və dünya Uluslarına yanlış bilgilrə verir, Uyuşturucu Qaçaqçılığı bölgədə gəncələrimizi əlimizdən alıb və alır və minlərcə qonu saydım k ianlatmaya çalışam ki bu radikal və terörist örgüt Batı Azərbvaycan və Urmiye şəhərinin başına nələr gətirib və gətiri.
Bu sözlrədən sonra Mənə belə bir yanıt verdi:
100 ilin içərisində Batı Azərbaycan və Urumiye kimin şəhərlər Kürdistan bölgəsi olacaqdir indidən savaşmalıyıq.
Gərçəkdən bu irqçı düşüncə qorxuncdur, bəlkə yarın parisdə bir 100 kişi kürd olrusa 100 ildən sonra paris də mi kürdistan sınırları ehsab olacaqdir? Bu sözü diyən insan Avrupada bir ölkədə yaşayəır ancaq Düşüncə olaraq dağda olan və heç bir toplum Üzü görməyən birisini düşüncəsini oxşayir.  
Belə düşünürəm ki Yaxın zaman əyər iranda bir balaca çatışma olrusa əminəm ki həmən u pjak minlərcə insani öldürmə Duyğusu və Düşüncəsini daşıyacaqdır, necə ki indiyə qədər bu işi yaxşı anlamında görür.    
Türkiyə kürd Terör örgütlərini sorununu çözərsə bəlkə bizə Qarşı olan təhlükədə də bir az azalır və bizdə radikal, irqçı və Terörist olan pjak sorununnu çözə bilərik. 

AKP, İsrayil vǝ biz

Mehran Baharlı
İran-Güney Azǝrbaycanlı Türklǝr öz milli çıxarları doğrultusunda Türkiyǝ ilǝ Azǝrbaycan cumhuriyǝtlǝrindǝn bağımsız bir siyasǝt oluşdurmaqdıqca onları kimsǝ- İranda vǝ dışında- ciddiyǝ almaz.
-----------------------------------------------------
Mǝncǝ Ərdoğan Türkiyǝ’dǝ Özal kimi târixi dönüm yaradan liderlǝrdǝn biridir. Son illǝrdǝ Türkiyǝ’nin demokratiklǝşmǝsi, ekonomik vǝ bölgǝsǝl uluslararası siyâsi arenada gǝrçǝklǝşdirdiyi ilǝrlǝmǝ vǝ atılımlar, Ərdoğan’ın iqtidarına bağlıdır. Bu, onun olumlu yapdıqlarıdır. Әrdoğan`ın olumsuz yönü isǝ gizli bir şǝriǝtçi olması vǝ Türkiyǝ’ni yavaş yavaş bir din devlǝtinǝ dönüşdürmǝsidir.
AKP iqtidarınakı Türkiyǝ’nin yaşadığı dǝyişim vǝ dönüşüm, bir neçǝ paralel sürǝcdǝn oluşur. Bunların bǝ’zisi olumlu vǝ bǝ’zisi olumsuz sürǝclǝrdir vǝ hǝr birinin ayrı dinamik vǝ nǝdǝnlǝri vardır. Bunları bir birindǝn ayırt etmǝzsǝk, çox yanlış sonuclara varabilǝrik. Bu sürǝclǝrdǝn bir neçǝsi belǝdir:
-Türkiyǝ`nin demokratiklǝşmǝsi
-Ekonomik açıdan atılım gǝrçǝklǝşdirmǝsi
-Bölgǝ vǝ dünyada siyâsi etginliyinin artması
Bunlar AKP’nin gǝrçǝklǝşdirmǝkdǝ olduğuu olumlu gǝlişmǝlǝrdir vǝ alqışı haqq edir.
Ancaq AKP’nin İsrayil-fortilla vǝ İran-atom teknolojisi qonularında sǝrgilǝdiyi tutum, kǝsinliklǝ vǝ ǝn kiçik bir quşqu olmadan ideolojik İslam vǝ şǝriǝtçi dürtülǝrlǝ ortaya çıxan siyâsǝtlǝrdir. Bu siyâsǝtlǝr AKP’nin izlǝdiyi vǝ addım addım gǝrçǝklǝşdirdiyi başqa bir sürǝcin davamıdır. O da Türkiyǝ’ni devlǝt vǝ toplum düzeylǝrindǝ İslamlaşdırma vǝ Ortadoğulaşdırmadır.
Bugün AKP’nin İsrayil ilǝ ilişgilǝri kǝsmǝyǝ doğru getmǝsi; Suriyǝ, Hamas, Ermǝnistan vǝ İraq Kürdüstanı ilǝ ilgili yaxınlaşma siyâsǝtlǝri, yeni bir şey olmayıp İran’ın bilinǝn dış siyâsǝtinin doğrultusunda, daha doğrusu Fars dinçilǝrin dikte etdiklǝri siyâsǝtlǝrin ılımlı versiyonudur. Olayların gedişi bu alanlarda Ərdoğan’ı İran adamı diyǝ tanımlayanları haqlı çıxarmaqdadır. İran’ın nukleer teknolojisi vǝ son dönǝm taqas olayında isǝ Türkiyǝ’nin Fars dinçi devlǝti yanında yer alması, açıqca Ərdoğan-Davutoğlu’nun dinçi ǝyilimlǝrinin yanı sıra, İran’ın Türkiyǝ’ni aldatdığı vǝ oyuna gǝtirmǝsinin sonucudur. İran bu oyunla bir yandan özünǝ zaman qazanmış, ötǝ yandan da ǝzǝli rǝqibi olan Türkiyǝ’ni müttǝfiqlǝri olan Amerika, Avropa Birliyi, Nato vǝ İsrayillǝ qarşı qarşıya gǝtirmǝni başarmışdır. Onun yönünü Avropalılıqdan çıxardıp, Ortadoğulaşdırmışdır.
-----------------------------------------------------
Rǝcm vǝ ya daş qalağın Tevrat’da geçmǝsi tәk başına bir şey ifadǝ etmǝz. Önǝmli olan budur ki Yǝhudilǝr, hǝtta ǝn aşırı dinçilǝri bilǝ, bugün rǝcm cǝzasını uyqulamır. Ancaq hǝm bu cǝzanı onlardan kopya edǝn İslam şǝriǝti onu mǝnimsyir vǝ hǝm İslam ölkǝlǝri -İran başda olmaq üzǝrǝ- onu uyqulayırlar. Burada bir insanlıq suçu vardır vǝ onun başlıca sorumlusu İslam şǝriǝtidir.
Güney Azǝrbaycanlı bir Türk qadın, Fars kökdǝn dinçi İran devlǝti tǝrǝfindǝn daş qalaq cǝzasına çarpdırılmışdır. Dünya vǝ Avropa ölkǝlǝri insanlıq dışı bu cǝzaya e’tiraz edǝrkǝn, Türkiyǝ vǝ Azǝrbaycan Cumhuriyǝtlǝri bu qonuda susmanı yeylǝmişlǝrdir. Türkiyǝ dışişlǝri baxanı Davutoğlu İran’ı daş qalaq üçün mǝhkum etmǝkdǝn boyun qaçırmış vǝ mǝhkum etmǝmişdir: “Davutoglu was asked whether Turkey would raise the case (planned Iran stoning) with Iran. "We're trying to work and consult on all these issues with our neighbour Iran, of course we have to see the file," he said”.
AKP iqtidarının İran’a qarşı mǝnimsǝdiyi qoruma vǝ savunmaçı tutum, bu arada bütün dünyanın tǝrsinǝ daş qalaq olayını mǝhkum etmǝmǝsi, AKP’nin gizli dinçi vǝ şǝriǝtçi acendasını bir yol daha ifşa edir. İran-Güney Azǝrbaycanlı Türk siyâsi qurup vǝ ictimai dǝrnǝklǝr, Türkiyǝ vǝ Azǝrbaycan cumhuriyǝtinin siyasal vǝ ideolojik İslam doğultusunda yapdığı hǝr şeydǝn vǝ özǝlliklǝ Fars dinçi devlǝti ilǝ qurduğu ittifaqdan- bu siyasǝtlǝr qısa vǝdǝdǝ üzeysǝl baxan bǝ’zi kimsǝlǝri tǝhrik vǝ mǝmnun etsǝ bilǝ- utanc duyur vǝ onları mǝhkum edir.
-----------------------------------------------------
Bir sıra analizlәrdә İsrayil ilǝ ilgili söylǝnәnlәrdә ciddi ǝksikliklǝr olduğunu düşünürǝm. Bunlarda İsrayil devlǝti, İsrayil hökümǝtlǝri, İsrayillilǝr, Amerika’da İsrayil lobisi, Dünya Yǝhudilǝri vǝ Dünya Musǝvilǝrini bir birindǝn ayırt edǝbildiyindǝn, ayrıca AKP iqtidarının dış politikaspnda siyasal vǝ ideolojik İslam’ın hansı alanlarda vǝ nǝ dǝrǝcǝdǝ var olduğunu göz önündǝ tutduğundan arxayın deyilǝm.
Deyilir: “İsrayil doğuda olan bütün ölkǝlǝrǝ böyük bir tǝhditdir”. Mǝncǝ İsrayil devlǝti, İsrayil hökümǝtlǝri vǝ İsrayil xalqını bir biri ilǝ eyni tutan bu gǝnǝllǝndirmǝniz kökdǝndinçi Əhmǝdinejad’ın vǝ ırqçı anti semitistlǝrin iddiasıdır vǝ yanlışdır. İsrayil`in özü heç bir şeyǝ tǝhdid deyildir. Tǝhdid olan, bu devlǝtin 1967 vǝ 1973 savaşlarından sonra militarist vǝ işqalçı siyâsǝtlǝr izlǝmǝsi, bu bağlamda uluslararası huquq vǝ insan haqlarını heçǝ saymasıdır.
-----------------------------------
İsrayil’in bizǝ yararlı olmadığını söylǝmǝk üzeysǝl bir tǝsbitdir vǝ bunları söylәyәnin Türkiyǝ devlǝtini Azǝrbaycan devlǝti vǝ İranda var olan Türk xalqının milli demokratik hǝrǝkǝtinin üç ayrı siyasi antite olduğu vǝ durumlarının vǝ dolayısı ilǝ tǝpgilǝrinin bir birindǝn fǝrqli olduğu gǝrǝkmǝsinǝ inanmadığını göstǝrir.
İsrayil ilǝ ilişgi tǝkcǝ İsrayil ilǝ ilişgi deyildir, Amerika ilǝ ilişgidir dǝ eyni zamanda. Bu, istǝsǝk dǝ, istǝmǝsǝk dǝ geçen yarım yüzildǝ belǝydi, indi dǝ belǝdir vǝ uzun zaman da belǝ qalacaqdır. Bizim bunu dǝyişdirmǝyǝ gücümüz yetmirsǝ ondan yararlanmaya baxmalıyıq, bu ağlın hökmüdür.
Türkiyǝ devlǝti bir imparatorluq qalıntısı olan, tǝmǝllǝri sağlam oturmuş köklü bir devlǝtdir. Bu devlǝt ekonomik olaraq güclǝnmǝ vǝ iç sorunlarını - başda Kürd sorunu olmaq üzǝrǝ - çözmǝsinǝ paralel olaraq, hǝr gün bir az daha çox Amerika’dan bağımsız siyasǝtlǝr yeridǝbilǝr. Olan da budur. Gǝrçi Türkiyǝ dǝ heç vaxt İsrayillǝ ilişgilǝrini kǝsmǝz, kǝsmǝmǝlidir. Türkiyǝ on il bundan qabaq belǝ bağımsız hǝrǝkǝt edǝmǝzdi. Azǝrbaycan cumhuriyǝti isǝ bunu bugün dǝ yapamaz, yapmamalıdır.
Azǝrbaycan cumhuriyǝti bir yanda Rusiya vǝ İran arasında sıxışmış, bir yandan da Ermǝnistan tǝrǝfindǝn işqal edilmişdir. Bu durumda Azǝrbaycan Cumhuriyǝtinin Amerika ilǝ istiratejik ittifaq qurması gǝrǝkdiyi günǝş kimi aydındır. Amerika ilǝ ittifaq isǝ, İsrayillǝ ittifaq anlamındadır. Qaldı ki Azǝrbaycan Cumhuriyǝtinin silahlı teknolojidǝn Amerikadakı Ermǝni diyasporasına qarşı qoymağa dǝk، İsrayil lobisinǝ ehtiyacı vardır.
Biz Türk xalqının, nǝ Yǝhudi xalqı vǝ nǝ dǝ Ərǝb xalqı ilǝ milli sorunumuz yoxdur. İsrayil vǝ Filistin devlǝtlǝri ilǝ milli çıxar çatışmamız da yoxdur. Unutulmaması gǝrǝkir ki geçǝn yüzildǝ dünyada ilk kǝz Yǝhudi bir devlǝtin bugünkü topraqlarında qurulması gǝrǝkdiyi fikrini ortaya atanlardan biri Türk Azǝrbaycanlı qıral Nasirǝddin Șah Qacar olmuşdur. Ayrıca İsrayil’in işqal vǝ işqal torpaqlarda yeritdiyi uluslararası yasalar vǝ insan haqlarını heçǝ saymasına qarşı çıxanların ön sıralarında İsrayil vǝ İsrayilli olmayan Yǝhudi aydınları yer almaqdadır. Biz onlarla bu qonuda bir dǝ kökdǝn dinçi vǝ ideolojik İslama qarşı olmaqda eyni cǝrgǝdǝyik.
---------------------------------------------
Kürdlǝr bǝnzǝr gǝrǝkçǝlǝrlǝ Amerika vǝ İsrayil’ǝ yaxınlaşmışlarsa- ki yaxınlaşmışlar -bu kǝsinliklǝ doğru vǝ ağıllıca bir siyâsi hǝrǝkǝtdir vǝ onların nǝ dǝnli ayıq, ilkǝli, ǝsnǝk vǝ gǝrçǝkçi olduqlarını göstǝrir. Biz dǝ eynisini kǝsinliklǝ yapmaq durumundayıq.
 İsrayil devlǝti vǝ ya hǝr hansı başqa bir devlǝt, özünün tanımladığı milli çıxarlar doğrultusunda Iraqlı Kürdlǝrǝ yardım edirsǝ, çox doğru bir iş yapır. Onların yanlışlığı, İranda olan milli hǝrǝkǝtlǝrǝ eyni dәstәyi vermәmәsidir. Əsasǝn Iraqda Kürd devlǝtinin güclǝnmǝsi, hǝtta Iraq’ın dörd etnik sınıra görǝ bölünmǝsi (Kürd, Ərǝb Sünni, Ərǝb Șii, Türkman) bizim milli çıxarlarımızın gǝrǝyi olup, bütün bölgǝ ilǝ dünyanın xeyrinǝdir. Biz İran-Güney Azǝrbaycan Türklǝri olaraq bunu dǝstǝklǝmǝliyik. Çünkü bu bir yandan başımıza qara bǝla kimi çökǝn PJAK-PKK tǝhlikǝsini azaldar, bir yandan da İran imperiyası-Fars sömürgǝçiliyin ölümünü yaxınlaşdırar.
“Yǝhudilǝr BOP’u (Böyük Ortadoğu Projesini) yapmış” deyilir. Ortadoğuda bir çox nǝdǝndǝn dolayı, o cümlǝdǝn demokratik kültür, uyqulamalar gǝlǝnǝyi vǝ qurumları olmadığından dolayı, dış etgǝn olmadan iç dinamiklǝrlǝ hǝr hansı bir demokratik gǝlişmǝnin gǝrçǝklǝşǝcǝyini düşünmǝk yanlışdır. Bu üzdǝn dǝ dünyadan izole olmuş vǝ dnyanın ǝn geri qalmış bölgǝlǝrindǝn biri olan Müsǝlman Ortadoğunu dünya olay vǝ sürǝclǝri ilǝ enteqre edǝn, mevcud istatikonu yıxabilǝn vǝ ya ǝn azından onu sarsan hǝr girişim, hǝtta BOP uzun vǝ’dǝdǝ olumlu bir olay vǝ olanaqdır.
Ənindǝ sonunda siyâsǝt iqtidar vǝ güc mucadilǝsidir. Bu üçü dǝ (Türkiyǝ devlǝti, Azǝrbaycan devlǝti, Türk Azǝrbaycan milli demokratik hǝrǝkǝti) siyâsi antitelǝrdir, insan haqları dǝrnǝklǝri vǝ ya uluslararası huquq quruluşları deyildirlǝr. Dolayısı ilǝ onların insan haqları dǝrnǝklǝri kimi davranmalarını bǝklǝmǝk yersiz bir bǝklǝntidir.
--------------------------------------------
Bizim İsrayil hökümǝtinin qǝbul etmǝdiyimiz vǝ mǝhkum etdiyimiz davranışları vardır. O cümlǝdǝn 1967dǝn sonra işqal etdiyi torpaqlar (Doğu Qudus, Batı Șǝriǝ, Qǝzzǝ), militarizmi, uluslararası yasaları vǝ insan haqlarını heçǝ sayması, …  Ancaq bunlara e’tiraz Türkiyǝ üçün ayrı, Azǝrbaycan Cumhuriyǝti üçün ayrı vǝ yöntǝmi vǝ biz İran-Güney Azǝrbaycanda yaşayan Türk xalqı üçün ayrı bir anlam vǝ yöntǝmi  vardır. Yerlǝşmiş devlǝt gǝlǝnǝklǝri vǝ çeşitli olanaqları olan Türkiyǝ devlǝtinin yapması gǝrǝkǝnlǝr, bunların heç birinǝ sahib olmayan Azǝrbaycan Cumhuriyǝtindǝn fǝrqli vǝ bu ikisininki dǝ bir milli demokratik qurtuluş hǝrǝkǝti olan Türk Azǝrbaycan milli demokratik hǝrǝkǝtindǝn fǝrqlidir.
Bizim qarşı olduğumuz şey, işqal, uluslararsı yasalar vǝ insan haqlarını heçǝ saymaqdır. İstǝr bunları yapan İsrayil, Rusiya vǝ Çin, istǝr İran vǝ ya başqa Müsǝlman nufuslu devlǝtlǝr olsun. Bunlara isǝ verilǝcǝk uyqun cavab, sâdәcә bunlara yönǝlik olan siyasi pilatformlarda vǝ yalnız diplomasi yolu ilǝ olmalıdır.
Türkiyǝ’nin bu çǝrçivǝdǝ İsrayil’in yanlış yapdıqları vǝ yanlış siyasǝtlǝrinǝ qarşı çıxması, doğru vǝ yerindǝdir; hǝtta gec qalınmış bir tutumdur. Türkiyǝ, İsrayil hökümǝtinin anlış yapdıqlarına diplomasi vǝ siyasi pılatformlarda vǝ uluslararası yasalara dayanaraq qarşı çıxdığı sürǝcǝ, dünyadan dǝstǝk görǝcǝk vǝ görmǝlidir.
Azǝrbaycan Cumhuriyǝti dǝ, İsrayil devlǝti vǝ hökümǝtlǝrinin bǝyǝnmǝdiyi siyâsǝtlǝrini özünün olanaq vǝ çıxarlarını göz önündǝ tutaraq ǝlǝşdirmǝli vǝ onlara dǝngǝli diploması ilǝ qarşı qoymalıdır. Örnǝyin Azǝrbaycan Cumhuriyǝti Telaviv’dǝ böyükelçilik açmalı vǝ bunu Filistin devlǝtinin Bakıdakı vǝ özünün dǝ Ramullahda böyükelçilik açması ilǝ eş zamanlı yapmalıdır. Ya da UN’dǝ İsrayil’i yanlışlarını mǝhkum edǝn qǝrarlara İran’ı yanlışlarını mǝhkum edǝnlǝrlǝ birlikdǝ olumlu oy vermǝlidir.
Biz İran vǝ Güney Azǝrbaycan Türklǝrinǝ gǝlincǝ, yeni başlamış milli qurtuluş hǝrǝkǝti olaraq, bölgǝ vǝ dünya çapında oyuncuların dǝstǝyini qazanma bizim ilk görǝv vǝ sorumluluğumuzdur. Bu hǝr milli qurtuluş hǝrǝkǝtindǝ belǝdir. İndiki durumda isǝ bütün bölgǝsǝl vǝ qılobal oyuncular, Fars dinçilǝrin müttǝfiqi olan AKP islamçılarının hâkim olduğu Türkiyǝ, Rusiya, Avropa, … bizǝ qarşdıdır. Bu durumda güclü mediya vǝ lobiyǝ sahib olan İsrayil’ǝ vǝ dolayısı ilǝ Amerika ilǝ düşmanlıq yapmaya, onlarla yaxın ilişgi qurmamaya heç bir nǝdǝn yoxdur vǝ bu ayrıca ağıllı bir hǝrǝkǝt dǝ olmaz.
---------------------------------------------
Bizim insan haqları dǝrnǝklǝri vǝ siyâsi tǝşkilatlarımız, bu qonuda öz ǝlǝşdirilǝrini hǝmişǝ ǝn açıq bir dillǝ, öz qonum vǝ ilkǝlǝrinǝ görǝ dillǝndirmǝlidirlǝr. Bu ǝlǝşdirilǝrin tǝmǝlli bunlar olmalıdır:
-İsrayil’in 1967 savaşından sonra işqal etdiyi bütün torpaqlardan (Doğu Qudus, Batı Șǝriǝ, Qǝzzǝ) geri çǝkilmǝsi,
-Ərǝb köçmǝnlǝrin öz yurtlarına geri qayıtmaları,
-Filistinlilǝrin mǝ’ruz qaldığı bütün ziyan vǝ zǝrǝrlǝrin tǝlafi edilmǝsi,
-İki eşit haqlı İsrayil vǝ Filistin devlǝtlǝrinin var olması.
İsrayil devlǝti vǝ hökümǝtlǝrinin yanlış yapdıqlarını ǝlǝşdirip vǝya mǝhkum edǝrkǝn, kǝsinliklǝ kökdǝn dinçi İslamçılar vǝ anti semitist ırqçıların tuzağına düşmǝmǝmiz gǝrǝkir. İsrayil devlǝti vǝ hökümǝtlǝrinin yapdığını ǝlǝşdirmǝk başqa bir şeydir, ideolojik İslam vǝ şǝriǝt yanlılarının bunları İsrayil’lǝ birlǝşdirmǝsi vǝ dolayısı ilǝ İsrayil devlǝtinin mǝşruluğunu sorqulaması, şǝriǝtçi histeriyǝ yaşıl ışıq yaxması başqa bir şey.
Hǝr hansı bir etnik qurup haqqında gǝnǝllǝndirmǝlǝr yapmaq vǝ istereotiplǝr yaratmaq, mǝncǝ ǝnindǝ sonunda ırqçılıqla sonuclanacaqdır. Yǝhudi bir xalq vǝ Musǝvi bir dini qurup adıdır. Bunların arasında dinsizindǝn aşırı dinçisinǝ, siyonistindǝn İsrayil devlǝtinin varlığını sorqulayana hǝr çeşit insan vǝ insan qurupuna rastlamaq olasıdır. Yǝhudi vǝya Musǝvi toplumlarını Türk, Ərǝb, Rus, Çin, Müsǝlman, Xırıstiyan vǝ ya hǝr hansı başqa bir toplum kimi tǝk tip görmǝk, son dǝrǝcǝ yanlışdır vǝ söz qonusu Yǝhudilǝr isǝ- özǝlliklǝ davamlı tekrarıan “hǝr şeyin arxasında mütlǝq Yǝhudi barmağı vardır” kimi ifadǝlǝrin- açıqca ırqçı çalarları vardır.
Türkiyǝ bu rasyonel çizgidǝn dışarı çıxıb kökdǝn dinçi İslamçıların vǝ ırqçı anti semitistlǝrin söylǝm vǝ ǝdǝbiyyatını mǝnimsǝrsǝ, İsrayil devlǝtinin mǝşruiyyǝtini sorqularsa vǝ bütün Yǝhudi vǝ Musǝvi xalqlarını suçlu e’lan edǝrsǝ -ki Ərdoğan’ın mǝnimsǝdiyi zehniyǝt vǝ dil dǝ budur- uzun vǝ’dǝdǝ Əhminejad kimilǝrindǝn başqa kimsǝdǝn dǝstǝk görmǝz vǝ görmǝmǝlidir. Türkiyǝ dış işlǝri baxanı Davutoğlu’nun “Biz Qudus’da namaz qılacayıq” demǝsi, Xumeyni’dǝn kopyalayan vǝ tǝqiyyǝ yapan bir dinçinin iç dünyasını dışarıya vuran bir ipucudur. Ərdoğan’ın yalnız Qǝzzǝ’dǝ toplu qırıma mǝ’ruz qalanlara verdiyi dǝstǝk vǝ buna qarşın daha bǝtǝr soyqırımlar yapan Ermǝnistan, İran, Sudan, Hamas vǝ bǝnzǝrlǝri ilǝ diyaloq qurması vǝ hǝtta onlara sahib çıxması, Fars dinçilǝrin siyasi pıraqmatisminin kopisidir. Biz dinçilǝrin taktiklǝrinǝ çox yaxşı tanışıq.

Türkcə Yazalım - Güntay Gəncalp

Bu ilin növruz günlərini İzmirdə keçirdim. Yenə də bir çox Türkçə kitablar alamağa olanaq sağlandı.
İzmirə getmədən öncə türk dilinə tərcümə edilmiş Batı filosoflarının kitablarının listəsini internetdən çıxarmışdım.
Özəlliklə Qadamer və Heidgerin kitablarını almam gərəkirdi. Ancaq Jak Deridanın “Önəmsizin arkeolojisi”, Leninin “Sənət və ədəbiyat” kitabını, Tolstotun “Sənət nədir?” adlı möhtəşəm kitabını, Vitgenisteinin ”Fəlsəfi soruşdurmalar” əsərini, Frants Lyotarın “Fenomenoloji” yapıtını, Freudun, Yaspersin, Plexanovun, Nitschenin bir neçə kitabını və bir neçə roman və digər fəlsəfi, tarixi içəriyi olan kitablar da türk yazarlardan aldım.
Bunları oxumam üçün sanıram iki il zaman lazım olacaq.
Bu oxumaları öz psikolojim üzərində denəmişəm. Bizlər yabancı dil bilsək də, ancaq öz dilimizdə oxumağa özənməliyik.
Çünkü ilk oxuldan başlamış universitəyə qədər farsca oxumalar düşüncəmizi farslaşdırmışdır.
İnsanlarımız türkçəni düşüncə və yazı dili kimi qullana bilmirlər. Bu baxımdan Türkiyə bizim üçün ən böyük şansır.
Çünkü dünyanın bir çox fəlsəfi, tarixi, elmi, ədəbi və sosioloji qaynaqları türk dilinə tərcümə edilmişdir.
İnternetdə də bir çox araşdırmalar türk dilində mövcuddur.
Bu üzdən də farsca ilə evrilib çevrilmiş olan beynimizi və düşüncəmizi türkləşdirmənin tək yolu türkçə oxumaqdır.
İkinci bir yol yoxdur. Türkiyə bizim düşüncəmizin Türkləşməsi üçün möhtəşəm və gündən günə gəlişib böyüyən bir fürsətdir, bir şansdır.
Türk dilində var olan evrənsəl bilgiləri özümsəyərək doğru-dürüst türkçülük savaşına çıxa bilərik.
İldə ən az 7-8 kitab və yüzlərcə türkçə məqalə oxuyan İran vətəndaşı bir türk gəncinin türklük savaşına düşüncədə qatqıda bulunması qaçınılmaz olacaqdır. Bu gün isə, bizim savaşımız düşüncə savaşıdır.
Bunun üçün para xərcləməyə çox da ehtiyac yoxdur. İnternetdə gərəkən bilgilər və məqalələr var.
Türkçə oxumayan adamın türklük savaşında önəmli yer tutacağına inancım yoxdur.
Türkün yüksəlişi türk dili ilə ola bilər yalnız. Öncə bunu qəbul etməliyik.
Bunu qəbul edərsək, farslaşmış təfəkkürümüzü, farscanın əsarətində bulunan düşüncəmizi türkçə oxumağa məhkum edəcəyik.
Sonra da türkçəcilik alışqanlığa dönüşəcəkdir.
Türkiyədəki qaynaqları oxuyub dünyaya baxışımızı Türkçələşdirdikcə öz ləhcəmizdə beyin ürünlərimizi tariximiz və toplumumuzla paylaşmalıyıq.
İrandakı Türklərin qurtuluşu, ancaq bu yolla mümkün ola bilər. Böyük bir Türkçəcilik devrimi başlamalıdır.
Qadamerin “Həqiqət və yöntəm” adlı iki cilddən ibarət olan möhtəşəm fəlsəfi əsərini oxyuram.
Bu kitabı türkçə oxumanın ayrıca, bir zövqü və ləzzəti var. Bu kitab haqqında danışmaq istəmirəm.
Əsəri bitirdikdən sonra bəlkə bir şeylər yazaram. Yazmasam da Qadamerin fəlsəfəsinin mənim yaradıcılığımı dərindən etkiləyəcəyinə indidən inanıram.
Yalnız bunu söyləmək istəyirəm ki, Qadamerin və Heidgerin varlığı anlama fəlsəfələrinin ana əksəni (mehvəri) dildir.
Varlıq dildə yuvalanmış. Dilin dışındakıları anlaya bilmərik. İranda türk dilinin içində bir şey yoxdur. Dolmasına, doluşmasına olanaq olmamışdır.
O zaman yanıbaşımızdakı türkçənin içindəkiləri İrandakı türkçənin içinə doldurmalıyıq.
İranda minlərcə kitabı ərəb əlifbasına çevirib dövlətin izni ilə yaymaq mümkündür.
Əsas mücadilə də məncə budur. İranın hər yerində kitab satış mərkəzlərində türkçə kitablarla dolub daşmalıdır. İntellektual qaynaq oluşdurulmalıdır.
Yoxsa intellektual dərinlikdən yoxsun olan siyasi devinimin gələcəyi olmaz.
Bunu Adorno´nun bir kitabının adı olan “Aydınlanma dialektiyi” anlayışı ilə tanımlaya bilərik.
Bəlli yaş sınırını aşmış və yaşlanmış insanlarımızdan türkçə yazmalarını bəkləmək mümkün olmasa da, gənc nəslin farsca yazması bir qural olaraq xoş görülməməlidir.
Geniş ölçülü uyqarlıq savaşına girmək gərəkir. Hər uyqarlığın da bir dili olur.
Farsca yazmaq öz-özünə fars dilinə yararlı olmaqdır. Toplumumuzda “Türkçə oxul dili ola bilməz, ancaq danışıq dili ola bilər” kimi, yayqın bir yanlışlığa xidmət etməkdir.
İranda minlərcə qələm uzmanları düşünürlər yetişməlidir.
Kim deyirsə, buna olanaq yoxdur, yanlış söyləyir. Ən böyük olanaqlar olanaqsızlıqlar və basqı ortamında ortaya çıxar. Yetər ki, türkçəciliyi öz nəfsimizdə bir inanc halına gətirəlim.
Güntay Gəncalp

Türkiyə'də yenicil anayasaya doğru

Türkiyə'də yenicil anayasaya doğru
Mehran Baharli
Türkiyə'nin indiki yarı demokratik-yarı laik (bunu yarı dikta-yarı dinçi də oxumaq olar) durumdan çıxıp tam yenicil (modern), elərkil (demokratik) və eldəm (laik) bir ərklətə (devlətə) çevrilməsi, onu gərçək güclü bir devlət yapar. Bunun başlanqıc nöqtəsi də yenicil, elərkil və eldəm bir anayasadan geçər. TÜSİAD'ın aşağıdakı anayasa önəriləri bu doğrultudadır məncə.
Prof. Ergun Özbudun’la Prof. Turgut Tarhanlı’nın eşkoordinatörlüğünde hazırlanan TÜSİAD anayasa raporunun demokratik hukuk devleti açısından bazı çarpıcı noktaları şöyle özetlenebilir:
-Vatandaşlık tanımında ‘Türklük’ten vazgeçilmesi...
-‘Milliyetçilik’in dışlanması...
-Atatürk’e ideolojik anlam yüklenmemesi...
-Başörtülü milletvekilliğine, başörtülü üniversite öğrenciliğine, başörtülü öğretim üyeliğine kapı açılması...
-Genelkurmay Başkanlığı’nın Milli Savunma Bakanlığı’na bağlanması...
-Milli Güvenlik Kurulu’nun anayasal organ olmaktan çıkarılması ve üye kompozisyonunun değiştirilmesi...
-Yüksek komuta kademesindeki atamaların, TSK tarafından gösterilecek komutan adayları arasından sivil otorite tarafından yapılması...
-Anadilde eğitim yolunun açılması...
-Nüfus kâğıdındaki din hanesinin, zorunlu din dersinin kaldırılması...
-Sivil toplumun din eğitimi verebilmesi...
-Yüzde 10 barajının düşürülmesi..
-Yerel yönetim reformuyla bölgesel idareler yolunun açılması ve yerel demokrasinin güçlendirilmesi...
-Diyanet İşleri’nde yapısal değişikliğe gidilmesi...
-Başkanlık değil, parlamenter sistemin güçlendirilmesi...
-Anayasada “değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek madde sayısı”nın 3’ten 1’e indirilmesi...

AKPnin hakim olduğu Türkiyənin yanlış Ortadoğu və İran siyasəti

AKPnin hakim olduğu Türkiyənin yanlış Ortadoğu və İran siyasəti
Mehran Baharlı 
Xəbərlərdə Ərdoğanın Libyaya başlatılmaq istənən yapdırımlara (təhrimlərə) qarşı çıxdığı deyilirdi. Beləcə Ərdoğan, Farsların Əhmədinejad Xamneyisi və Sudanda soyqırım yapan və insanlığa qarşı cinayət işləyən Əl Bəşiri savunandan sonra, indi də Qaddafi rjiminə yaptırımlara (Sanksiyalara) qarşı çıxaraq öz xalqını qıran Qaddafini savunmuş oldu.
Ərdoğanın gərçəkdə nə dediyi ni və nə demək istədiyini anlamaq üçün, sətirlərin arasını oxumalı, Ərdoğan və başqa dinçilərin dilini bilməlisiniz. Mən bu xəbərdə və Ərdoğanın sərgilədiyi tutumda Qaddafi və onun rejimini savunmaqdan başqa bir şey görmürəm. Ərdoğan geçmişdə eyni məntiq və dillə Sudanda soyqırım yapan Əl Bəşiri, Suriyə diktatoru Bəşar Əsədi və Həmas ilə Nəsrullahın Hizbullahını savunmuşdur. O eyni məntiqlə İranda dinçi Fars rejimini, İstanbul bələdiyəsi başqanı olduğu ilk gündən bəri , savunagəlmişdir. Ərdoğanın bu tutumu, bütünüylə İranda yaşayan xalqlara qarşı olan, düşmanca bir tutumdur.
Ərdoğanın Qaddafi sevgisi 
Türkiyə dinçiləri arasında Qaddafiyə həmişə səmpati var olmuşdur. Bu səmpati bugün də, Qaddafi öz xalqını qılıcdan geçirməkdə olduğu dönəmdə davam etməkdədir. Ərdoğanın Qaddafiyə arxa çıxmasının başlıca nədəni budur.
Bugün Qaddafi öz xalqını qılıcdan geçirir. Ötə yandan Ortadoğu ilə Quzey Afriqada və hətta bütün İslam dünyasında əsən demokrasi yelinin etgisində tarixi bir fürsət yaranmışdır ki Libya xalqı bu qəddar, əqli dəngəsi yerində olmayan yaratıqdan qurtulsun. Ancaq şu anda soyqırıma məruz qalan xalqa kömək yolları və yardım olanaqları qısıtlıdır, doğrudan mudaxilə isə indilik imkansız kimidir. Dolayısı ilə yapılacaq tək şey orada mücadilə edən xalqa verilən mənəvi dəstək, diploması və diplomatik yöntəmlərdir. Bəyənsək də bəyənməsək də diplomatik yöntəmlərin başında, İran örnəyində olduğu kimi rejimi yönətənlərə və əli qana bulaşanlara yaptırım (Təhrim, Sanction) uyqulamaq gəlir. Doğrudur, bu yaptırımlar xalqı da sıxıntıya soxabilir və ancaq uzun vədədə etgi göstərəbilər. Buna rəğmən yapılacaq başqa alternativ də yoxdur. İştə burada Ərdoğanın bu sanksiyalara qarşı çıxması və bunları öngörənləri iki üzlülüklə suçlamsı tam bir iki üzlülük örnəyi olup Qaddafi və rejiminə verilən açıq dəstəkdir.
Ərdoğanın yaptırımlara qarşı çıxması bir sıra şəxsin sandığının tərsinə Libyada çalışan Türkiyəli Türkləri qorumaqla ilgili deyildir. O gərçəkdən bu işçiləri qorumaq istəseydi, onların geri gətirilmə işləmi ilə uğraşıp başqalarının çözüm arayışına da əngəl olmamalıydı. Ancaq Ərdoğan açıqca dünyanın Qaddafi rejiminə qarşı eyləmə geçməsini suçlayır. Bu isə, içində olduğumuz konjunkturdə Qaddafi rejiminə verilən açıq bir dəstək, ona yenidən Libya xalqına hakim olabilməsinə fürsət yaratmaqdır.
Tükiyə, faşist və diktator Qaddafi rejimini savunmaq yerinə, Libya xalqına yapılan vahşilikləri qınamalı, Libya devlətinin xalqın təməl özgürlükləri və haqlarına sayqılı davranmasını istəməli və oradadakı Türkiyəliləri təxliyə etdikdən sonra məşruiyətini çoxdan itirmiş olan Qaddafinin ən qısa sürədə görəvdən ayrılmasını və bütün suçluların ədalətə təsmil edilməsini istəməlidir.
Türkiyənin indiki Ortadoğu siyasəti təməldən yanlışdır 
Türkiyənin indiki ortadoğu siyasəti təməldən yanlışdır. Çünkü sabitlik adına, bölgənin anti demokratik statusunu, diktator rejimləri və sömürgənin sonucu olan sınırlarını qorumanı amaclayır. Yanlışdır çünkü təkcə ekonomik ilişki və çıxarları gözətir və biçimlənməsində demokrasi, bölgənin demokratikləşməsi, xalqların özgürlükləri və insan haqları ən kiçik bir rol oynamır. Yanlışdır çünkü ideoloik təməllər və siyasi islama görə biçimlənmişdir.
AKPnin Ortadoğu və Quzey Afriqa siyasətinin iki təməli vardır: Siyasi islam və ekonomik çıxarlar. Bu ikisinin sonucu mevcut statukoyu qorumaq və kozmetik bir sıra üzeysəl dəyişiklikləri savunmaqdır. Ancaq bölgədə gərçək dəyişiklikləri, bölgədəki diktator və dinçi devlətlərinin demokrasi və laikliyi mənimsəməsi, burada yaşayan xalqların özgürlükləri və insan haqlarını savunmaq AKPnin siyasətlərində yeri yoxdur, hətta AKP bölgədəki gərçək və radikal dəyişikliklərə ən başda rejim dəyişikliklərinə şiddətlə qarşıdır. Bundan dolayı da AKP Türkiyəsi bugün bölgədəki ən faşist, diktator və dinçi rejimlərin müttəfiqi halına gəlmişdir, istər Xamneyi və Əhmədinejadın İranı olsun, istər Libyanın Qaddafisi, Suriyənin Əsədi, Sudanın Əlbəşiri, ,Hamas vəya Lübnaın Hizbullahı olsun.
Türkiyənin indiki ortadoğu siyasəti Amerikanın soyuq savaş dönəmində izlədiyi və iflas etdiyi siyasətin eynisidir. Günümüzdə Amerika da bunu anlamış ki bu ölkənin çıxarlarına uyqun olan sabitlik bahanası ilə diktator , dinçi və fasid rejimlərlə ittifaq qurmaq, onları dəstəkləmək deyildir. Tərsinə Amerikanın gərçək və uzun vədəli çıxarları və qalıcı sabitliyi yaradan, xalqların özgürlük və insan haqlarını, demokrasini dəstəkləməkdədir. Ancaq Türkiyə hələ də gərçəyi başa düşməyip xalqların özgürlük və insan haqlarını dəstəkləmək yerinə və sabitliyi qorumaq adına Xamneyi, Əsəd, Əlbəşir, Qaddafi, Hamas və Hizbullahla eyni cərgədə yer alır. Bununla da həm Türkiyənin uzun vədəli çıxarlarına tərs davranır, həm də bölgənin demokratikləşməsinə əngəl olur. Ayrıca bölgə xalqaların səmpatisini də yavaş yavaş itirir.
AKPin ikiüzlü Ortadoğu siyasəti 
Ərdoğan başqalarını Libya qonusunda ikiüzlü olmaqla və petrol sevdası ilə hərəkət etməklə suçlayır. Oysa  gərçək budur ki Ortadoğu və Quzey Afriqa qonusunda AKP höküməti nin özü ikiüzlü bir siyasət yeridir. AKP və özəlliklə Ərdoğan Davutoğlu ikilisi üçün, Ortadoğu və Quzey Afriqada demokratikləşmə, fasid, yoz və diktator rejimlərin öz xalqlarına yapdığı basqılar və soyqırımlara son vermə, burada yaşayan insanlar və xalqların özgürlük mucadiləsinin ən kiçik önəmi yoxdur.Ərdoğan Davutoğlu  üçün önəmli olan şey, İslami qardaşlıq, ucuz anti Amerikan və anti İsrayil şuarlar və ən başda da qısa sürəli ekonomik çıxarlar və müft petrol və qaz əldə etməkdir. Bu ekonomik çıxarlar üçündür ki AKP, İranda dinçi ırqçı faşist Fars devlətinin müttəfiqi halına dönüşüvermişdir və İranda yaşayan xalqları və ən başda Türk xalqını petrol və qaza satmışdır.
Bir sıra şəxslər Türkiyənin Ortadoğu Quzey Afriqa və özəlliklə İranda yeritdiyi siyasətin, buralarda xalqlar və insanların demokratik istəkləri və özgürlükləri ilə insan haqlarını savunmaq yerinə, diktator və dinçi rejimlərini savunmasını, Türkiyənin gücsüz olduğuna bağlayır və Türkiyənin güclü olduğunda bütün Türkülləri (Turkicləri) dəstəkliyəcəyini söyləyirlər. Məncə heç də belə deyildir. Bugün Türkiyə yetərincə güclüdür, ancaq İran Türklərinə qarşı Fars dinçi ırqçı İran devlətini dəstəkləyir,  hətta onun müttəfiqi halına gəlmişdir. Iraqda da Türkmanların öz devlətlərinə qavuşamamalarının başlıca sorumlusu Türkiyənin mənimsədiyi yanlış Iraq və Kürd siyasətləri olmuşdur. Suriyədə yaşayan Türk xalqı da Türkiyədən ən ufaq bir dəstək görməmiş ki heç, AKPnın Əsəd rejimi ilə ittifaqına tanıq olmuşdur. Başqa bir deyişlə olay Türkiyənin güclənməsində deyildir, bu gücü hansı anlayışın qullanacağıdır.
Zatən Türkiyənin bölgə və özəlliklə İran, Iraq və Suriyə Türklərini dəstəkləməsinə ehtiyac da yoxdur. Yetər ki Türkiyə ucuz petrol və qaz və qısa ekonomik çıxarlar üçün bu ölkələr və rejimlərinin demokratikləşməsinə və özəlliklə federallaşmasına qarşı çıxmasın və buralara hakim olan faşist və diktator rejimlərə açıq dəstək verməsin, yetər ki Türkiyə xalqlar və rejimləri arasında aparılan savaşımda tərəfsiz qalsın.
Güney Azərbaycanda laik, modern və insan haqlarını önəmsəyən Türkiyə sevgisi 
Təbrizdə gənclərin Türkiyə cumhurbaşxanı Abdullah Gülə göstərdiyi sevgi təpgisi, Türkiyəyə yanı Atatürk Türkiyəsinə, laik və modern, Avupanın bir parçası olan Türkiyəyə göstərilən sevgi idi. Bunun AKP höküməti və yapdıqları ilə ilgisi yoxdur. Zatən xalqımız AKPnin gərçək dinçi və Fars müttəfiqi olan içüzünü daha da anlayınca AKPyə olumsuz təpgi verməyə başlayacaqdır. Doğrusu da budur. Laik və modern Türkiyə devlətinə olan sevgi isə davam edəcəkdir.
Bizim yararımıza olan, Türkiyənin doğrudan hər hansı bir ölkədə mudaxiləsi deyildir, Ortadoğuda fasit, diktator və dinçi rejimlərin yıxılmasıdır. Türkiyənin bizə və özünə yapabiləcəyi ən yararlı xidmət bu fasit, diktator və dinçi rejimlərlə ittifaq qurmaq və onları qoldamaq, onların çökməsini gecikdirmək yerinə bölgədə əsən demokrasi yelinin pıçıltısını eşitmək və insan haqları ilə xalqların özgürlüyünü savunmqadır.
Məncə biz gərçəkləri artıq olduğu kimi görməliyik, AKPnin Ortadoğu siyasəti siyasal islam və para qazanmanın gərəyidir, modern çağın anlayışı və insanca, özgürcə yaşama dürtüsünün gərəyi deyildir. Türkiyə Libya, İran, Suriyə, Sudanda modern devlətlərin qurulmasına dəstək verməli və insan haqları ilə xalqların özgürlüklərinin tapdalanmasına qarşı çıxmalıdır. Ancaq şu anda Türkiyə, bu yapması gərəkənləri siyasal islam və ekonomik çıxarlardan dolayı yapmayır. Ərdoğan soyqırım yapan Əlbəşiri dəstəkləyir, öz xalqını yox edən Qaddafiyə yaptırım yapmaya qarşı çıxır, seçimlərdə hilə ilə iş başına gələn Əhmədinejadı ilk qutlayan olur, teror əsdirən haması savunur, Davutoğlu İranda demokrasi var deyir, daşqalağın İranın iç sorunu olduğunu iddia edir.....
Türkiyə bunu anlamalıdır: Türkiyə xalqı nə qədər demokrasini haq edirlərsə, Ortadoğu və Quzey Afriqa xalqları da o qədər demokrasini haq edir. Qibrisin quzeyində yaşayan Türk toplumu nə qədər bağımsızlıq və özünü yönətməni haq edirsə, Güney Azərbaycanda yaşayan Türk xalqı da o qədər bağımsızlıq və özünü yönətməni haq edir. Türkiyə bunu da iyicə qavramalıdır: Artıq qoşa ölçün (double standard) dönəmi bitmişdir.

Batı Azərbaycandakı Sünni Türklərin Kürdləşməsi

Batı Azərbaycandakı Sünni Türklərin Kürdləşməsi - Alirza Javanbakht Qulunju
Türkiyədəki Ələvilər haqqında bilgim çox azdır. Ancaq Türkiyədə bir çox Ələvi Türkün Kürdləşməsi və eləcə də bir çox Sünni Kürdün Türkləşməsini çox normal görürəm. Şiə çoxunluğu içində yaşayan, o çoxunluğun basqılarına məruz qalan bir Sünni... Türk ailəsinin övladı olaraq da belə dəyişimləri çox rahat anlayıram:
Xana (Pranşəhr), Üşnü, Urmiyə, Salmas və Xoy şəhərlərində yaşayan Sünni Türklərdə də onlarla eyni məzhəbi paylaşan Sünni Kürdlərə yaxınlaşmış və bəziləri Kürdləşmişlər. Üşnünün Nalos qəsəbəsi və Xananın bir çox kəndlərində Kürdləşmiş bir qohumlarımız var. Bunlar ata-babalarının Türk olduqlarını bilir. Hələ bunların bir qısmı Hənəfi olduqları üçün hələ də Şafei məzhəbli Kürdlər içində seçilirlər.
Ancaq Batı Azərbaycandakı Sünni Türklərin Kürdləşməsi Türkiyədəki Ələvilərin Kürdləşməsi qədər olmamış. Bunun nədəni isə Batı Azərbaycan Türklərini özünə tərəf çəkən Sünni Kürdlərdən daha güclü Türkiyə faktoru olmuşdur.
Bu arada Şiə çoxunluğu tərəfindən dışlanmaları da onların Kürdləşməsində çox önəmli rol oynayıb.
Türkiyədəki bəzi Kürdlərin Türk kökənli olduqları gerçəyi onları bugünkü ana dillərində (Kürdcə) eyitim almaqdan məhrum etməməlidir.

Biz və Kürd hərəkətində üç sorun

kürd xalqı həm türkiyədə həm bölgə milli haqları uğrunda uzun və çətin və eyni anda haqlı bir savaşım verməkdədir. türkiyə devlətinin də kürd kimliyinə qarşı geçmişdə taxındığı tavır son dərəcə yanlış idi. bu durum indi olumlu yöndə dəyişməkdədir.

Bu bağlamda kürd kimliyinin rəsmi olaraq qəbul edilməsi, kürdcənin kürdlərin yaşadıqları bölgədə rəsmi dil elan edilməsi və bu bölgədə kürdlərin özlərini yönətməsi, insan haqları qısqısındadır (çərçivəsindədir).
ancaq bu gərçəklər kürd terorizmi və kürd hərəkətində kök salmış iki ayrı aşırılığı haqlı qılmaz. Mən aşağıda bu iki aşırılığa dəyinirəm:

a: kürd yayılmacılığı. kürd qurublar kürd nufusun artması ilə kürdüstan sınırlarını gənişlətməni amaclayılar. bu siyasət israyilin yəhudi yerləşimləri (settlement) gənişlətmə siyasətinə bənzəyir. bu da həm türkiyədə (iydir, qars, ardahan, ....), həm də iraq (kərkük və çevrəsi), azərbaycan cumhuriyəti (laçın və çevrəsi), suriyə (qamışlı və çevrəsi), xorasan (bocnurd, ...) və özəlliklə güney azərbaycanda (makıdan, Urmu, sulduz, tikan təpə, sayın qala oradan bicar, qurva, əsədabad, sonqura dək yaşayan Türklərin özləri və yaşadıqları topraqları ciddi biçimdə təhdit etməkdədir.

b: kürd şövenismi: kürd milli mucadiləsi yeyinliklə şövenizmlə özdəşləşməyə doğru gedir. bunun örnəkləri çoxdur:


-qərbi Azərbaycan, həmədan, kürdüstan və kirmanşahan ostanlarında yerləşən azərbaycan şəhər, qəsəbə və kəndlərini ki bəzisində kürdlərin yüzdəsi tək rəqəmlidir və ya əslən kürd nufusları bilə yoxdur böyük kürdüstan yerkiplərinə (xəritələrinə) daxil etmə və bu gərçək dışı yerkipləri dünyada yayma
 -zorla kürd olmayan zaza, və iranda guran, lək, feyli və lor kimi iranıl (iranic) xalqları kürd göstərmək.
-iranda ələvi qızılbaş türkləri olmadıqları halda kürd əhli haq, yaresan inancında göstərmək
-türklərlə məskun torpaqlara kürd tarixi uydurmaq
-kirmanşah və kürdüstan ostanlarında qalan azərbaycan torpaqlarının azərbaycanlı olduqlarını və azərbaycana ilhaq edilmələri gərəkdiyini danmaq
-bu iki ostanda yaşayan türk xalqının varlığını görməzdən gəlmək və milli haqlarını danmaq
-türk tayfalarını (afşar, ) kürd göstərmək
-türk şəxsiyətləri geçmişdən hüsaməddin çələbi, səfiyəddin urməvi, ... və indikilərdən hac qurban süleymani, …..ni kürd göstərmək
-türk tarixi mirası (qoşma sazı, bicar xalısını, ...) kürd göstərmək
-kürd siyasi quruplar və şəxsiyətlərin iran devləti siyasətləri doğrultusunda türk xalqını azəri adlandırması
-bugün kürdlərlə məskun ancaq eskidən türklərin yaşadığı yerlərin tarixən türkcə olan coğrafi adlarını kürdcə adlarla dəyişdirmək (xana, savucbulaq, ....)

yuxarıda saydığım üç qonu yanı terorizm, yayılmaçılıq və şöven milliyətçilik türk xalqı və azərbaycanı təhdid etməkdə və bizim milli çıxarlarımıza tərsdir. kürd milli hərəkəti bunlara son vermədikcə, kürd-türk və kürdüstan-Azərbaycan ilişgisi daha da gərginləşəcək və bölgənin gələcəyini təhlikəli yönlərə sapdırabiləcəkdir. Budan da başda kürd xalqı olmaq üzərə hamı zərərli çıxacaqdır.
Qaynaq və Yazıçı: Sayın Mehran Baharli

Azəri, Azərbaycanli Termləri Türklüyüümzü inkar Edir

Azərbaycan Türklərinə azəri deyilməsi artıq adi hal alıb. Bir qayda olaraq həm azərbaycanlılar özləri, həm də başqa xalqların nümayəndələri Azərbaycan Türklərinə bu cür xitab edirlər. Maraqlıdır ki, bu ifadə yalnız Azərbaycanın türk əsilli vətəndaşlarına xitabən deyilir. Yəni məsələn, ölkədə yaşayan başqa millətlərin nümayəndələrinə bir çox hallarda öz milli kimlikləri ilə müraciət edirlər. Tutalım ki, kürd, ləzgi və ya talışlar məxsus olduqları xalqın adı ilə müraciət edilir. Ancaq Azərbaycanın türk əhalisi ölkənin adının qısaldılmış forması ilə yəni azəri kimi çağırılır.
Oxşar müraciət forması İranda yaşayan etnik Azərbaycan türklərinə də edilir. Onlar da azəri adlandırılırlar. Xüsusən də Türkiyədə bu cür müraciət geniş yayılıb və qardaş ölkə vətəndaşları bizləri bir qayda olaraq azəri deyə çağırırlar.
Ancaq bu adlandırma yanlışdır və zaman-zaman Azərbaycan ziyalıları, alimlər bu ifadənin doğru olmadığı haqda fikirlərini açıqlayıblar. Bu günlərdə şair Fikrət Sadıq yenidən bu mövzuya toxunub və Azərbaycan türklərinin azəri adlandırılmasını tənqid edib. Azəri kəlməsinin ilk dəfə İranda fars millətçiləri tərəfindən ortaya atıldığını bildirib. Eyni zamanda F.Sadıq məqaləsində Ədalət Tahirzadənin “Kəsrəviçiliyin kökü, özəyi, ardıcılları, dirilməsi” məqaləsinə istinad edib.
Qeyd edək ki, son zamanlar adlar və soyadlarla bağlı məsələnin gündəmə gəlməsini nəzərə alaraq mövzuya aid mütəxəssis rəyi almaq qərarına gəldik. Tədqiqatçı Ədalət Tahirzadə bildirdi ki, Azərbaycan türklərinin azəri adlandırılması kökündən yanlış bir məsələdir. Həmsöhbətimizin fikrincə, azəri kəlməsi və ümumiyyətlə türk kimliyinin gizlədilməsi Azərbaycanı işğal edən və əsarətdə saxlamaq istəyən imperiyalar tərəfindən ortaya atılıb: “Azərbaycan ərazisində yaşayan türklər tarix boyu türk adlanıb. Həm cənubda, həm də şimalda yaşayanlar türk hesab olunublar. Bu gün də Güney Azərbaycanda yaşayan 40 milyon həmvətənimiz özlərini türk adlandırır. Ancaq bizi azəri adlandırırlar. Necə ola bilər ki, bir millətin iki adı olsun. Onlar öz dillərinə türk dili deyirlər, biz dilimizə Azərbaycan dili deyirik. Bir dilin necə iki adı ola bilər?”
Ə.Tahirzadə qeyd etdi ki, azəri kəlməsi ilk dəfə ötən əsrin əvvəllərində ortaya çıxıb. Belə ki, sovet hakimiyyəti Azərbaycan türklərinin milli kimliklərinin unutdurulması üçün ilk olaraq Azərbaycanda dilin və millətin adının dəyişdirilməsinə əl atıb. Maraqlıdır ki, paralel olaraq oxşar proses İranda Pəhləvi xanədanlığı tərəfindən həyata keçirilib: “Bu, çar Rusiyası vaxtı ortaya atılmış və sonralar Stalin tərəfindən reallaşdırılmış türk millətini parçalamaq planı idi. SSRİ-nin ilk konstitusiyasında ilk dəfə türk sözünü azərbaycanlı sözü əvəz elədi. Bu prosesi sovetlər və Stalin aparırdısa, İranda da bu işi Pəhləvi rejimi davam etdirirdi. 1926-cı ildə Kəsrəvi azəri məsələsini ortaya atdı. Kəsrəvi iddia edirdi ki, azərilər qədim farslardır, fars dilində danışıblar. Ancaq sonradan bu farslar türkləşib türk dilində danışıblar. 12-15-ci əsrdən sonra qədim farslar türkcə danışmağa başlayıblar. Kəsrəvi iddia edirdi ki, indiki Azərbaycan əhalisi qədim azərilərdir, yəni farslar. Bu məsələdə sovetlər birliyi ilə Pəhləvi rejiminin siyasəti üst-üstə düşdü. Yəni hər ikisi bu bölgənin türklərini öz adından məhrum etməyə çalışırdılar. Azəri qondarma bir addır. Türk millətini parçalamaq üçün Pəhləvi rejiminin ortaya atdığı addır. Təəssüf ki, Türkiyədə də bu sözü işlədirlər. Bununla da yanlış yapırlar. Onlar da bizi türk kimi qəbul etməlidirlər. Azəri sözünü Türkiyədə ilk dəfə yanılmıramsa, ilk Türk ensiklopediyasında Mehmed Fuad Köprülüzadə ortaya atıb və azəriləri Azərbaycanın türk əhalisi kimi qeyd edib. Bundan sonra Türkiyədə Azərbaycan türklərinə azəri deyilir”.
Azərbaycan Türklərinə “azərbaycanlı” deyilməsinin də doğru olmadığını deyən, həmsöhbətim “azərbaycanlı” sözünün bu torpaqlarda yaşayan bütün millətləri özündə birləşdirdiyini və bu səbəbdən də bir millətə şamil edilməsinin yanlış olduğunu dedi: “Azərbaycanda yaşayan bütün millətlər azərbaycanlıdır. Ancaq rəsmi statistikada bu azərbaycanlıların içərisində türk yoxdur. Bütün azsaylı xalqların hər birinin adı olduğu halda, bu ölkənin ən çoxsaylı vətəndaşı olan türkün adı yoxdur.

KƏNAN
Qaynaq