İsmayıl ÜLKƏR
Kirpik olsam çəkilsəm başıma
Yarım diz olsa
Yarım qol
Qucaqlansam!
Dünyamı bir bağ otağına döndərsəm Urmuda
Fəqət səni sevsəm
Qoyarsanmı?
-
Gəlməsən
Qalmasan
Gülməsən,
Gedib
Qalıb
Bucaqlansam
Ülkər ülkər ağlasam
Səni fəqət sevsəm dünyadan
Əlim sənə çatmadan
Qıyarsanmı?
Showing posts with label Ədəbiyyat. Show all posts
Showing posts with label Ədəbiyyat. Show all posts
Tuesday, June 25, 2013
Thursday, August 23, 2012
Kerkük'dan Urmiye Qoşuqu
Gözəl Urmu
Sular Bulanır Durur
Urmuyu Allah Qorur
kim Bizə Xani Çıxar
Allahtan Lənət Bulur
*****
Urmu Kültür Qaynağı
Gözün Qərəsi Ağı
Urmulu Həsrət Çəksə
Əridir Daşı, Dağı
*****
Urmunun Gözəl Adı
Heç Qırılmaz Qanadı
Baldan Şirindir Dadı
Düşmanları Çatladı.
Qoşar: Kərkük Elimizdın, Salah Behlul Camurcu
Tuesday, June 14, 2011
Mərziyə : Azərbaycanli Qoşuqçu və Yazar Türk Xalqi Qəhrəmani
Mərziyə Uskoyi bir Yazar, Bir Qoşar (Şair), Bir Öyrətmən, bir Qadın, Bir Əməkçi, bir ülkücü(idealist)Bir Devrimçi, bir Xalq Bahadiridir! Türk Xalqinin Yetişdirdiği bu Arı Ürəkli (Təmiz kökünllü), Aydın Döşüncəli, Xalqi, Yurdu və Ana dilində Dərindən Bağlı olan Gözəl insan, Tək kələmədə Azərbaycanin Üzü Ağı və Baş Ucalığıdır. O Türk Xalqinin Özgürlüyü yulunda gəncə Canının bilə əsirgəməyən Sevimli, Nisgilli, Şəhid Qızıdır. O Mən Yazarlıqla Yaşamaq istəmirəm, Nağıllarımı Yaşamımla yazmaq istəyirəm deyirdi və bunuda Qələmilə, Yaşamıilə Doğruladi. Mərziyənin həm Qara Davat, həmdə Al Qani ilə yazdıqları, Xalqimizda ona Qarşı sonsuz bir Sayqınlıq qazandirmiş, Anısıvə Sevgisini Ürəklərdə və beynlərdə bədiləşdirmiş (məngiləşdirmişdir).
Bu Gün Mərziyənin Məzari Türk Xalqi və Azərbaycanin Başqa Şəhid Döşmüş Evladlari Behrüz Dehqani, Əlireza Nabədəl, Kəramət Allah Danişiyan, Bijən Jəzni, Əbd mənaf Fələki, Məhəmməd Hənif nejad, Səid Möhsen, Əsğər Hərisi, Məhəməd Bazərqan, Əli bakiri, Cəfər Ərdəbili, Əhməd Cəlil Əfşar, Həbib Bəradəran Xosruv Şahi ... ilə birlikdə Tehranin Beheşt e Zəhra Qəbristanlığının 33 bölümündə, bu Qəhrəmmanlar heç bir şəkildə yaraşmayan yıxıq və baximsiz, utanc Verici bir durumda biraxilmişdir. Bu Türk Xalqi və Azərbaycanin Şəhid oğul və Qızları və məzarlari ilə ilgili məsələlərdə bunlar fars qruplar sahib çixsada Türk Xalqi və Azərbaycanli örgüt-Aydınları, Başqa Çoxlu Qonuda olduğu kimin, çox təəsüflə bütünüilə Aymazlıq (Ğəflət) və laqeydlik içindədilər. Bu Əziz Xalq Şəhidlərinin hamısının Özlərində, Qəbirlərində sahib çıxılması dünya Görüşləri və siyasi məşləri baximindan Türk Xalqi və Azərbaycanin tarixi dəyərləridilər. Bunalr bizim dünənimiz, bugünümüz və yarınımızdırlar! Tarixi olmayan, tarixi olubda onu bilməyən tarixi dəyərlərini Qorumayan, onlari qoruyamayan bir Xalq yox olmağa məhkümdür. Bundan artıq gec qalınmamalı.
Yaşami: Mərziyə əhmədi Uskoyi,1324 Günəşilində, Təbrizin yaxınlığında Yerləşən, Azərbaycanin kiçik şəhərlərindən olan Uskudə ,orta halli əkinçi bir ailənin uşağı olaraq dünya gəldi. Uşaqliq çağından Atasinin yanında tarlalarda işləməyə başaldi və elə lap bu kiçik yaşlarindan yoxsul kəndlərin Acı və çilələrində, dərd və Üzüntü dolu Yaşamlarila tanış oldu. Mərziyə ilkə oxulu qurtarandan sonra lisəyə davam edti. Eytimin (Təhsil) bu dönəmində, kitab Oxumağa maraq bəsləyib getdikcə oxumağa qarşı biləsində Aşırı və dərin bir sevgi oluşdu. Bu illər, mərziyənin ictimai sorunlar haqqında daha bilgi olan insanalarla tanışma və siyasi məsələlərə Artaraq təsəlüt tapma illəridir.
Lisənin ilk dövrəsini bitirincə, Təbrizin Danişsəray Moqədəmati sinə girdi və buraya girməklə Sol və Marksizm Ədəbiyyati (Görüksüz) ilə tanış oldu. Moqədəmati Danişsərada iki illik bir eytimdən sonra öyrəntmən olaraq işə alinib Uskunun ilk oxullarinda öyrətmənlığə atandı (Aday olmaq- Seçilmək). Mərziyə üç illik öyrətmənlik Yaşami və Uşaqla və ailələrilə Qorduğu ilişgi və yaxın Bağlar Sonucunda, onalrin çilələri və Ağır Yaşam Qoşullari(Şərt) ilə daha da yaxından, daha da köklü biçimdə tanış olma Olanağı(Fürsət) əldə etdi. Üç il öyrətmənlığın ardından, lisə diplomunu Almani başaran Mərziyə, Təbriz Biliyurduna girdi, universitədəikən, eyni zamanda öyrətmənlik və uşaqlara dərs verməyədə davam edti. 1345 ilində Ağır Aqçal(maddo) Qoşul və sıxıntılar nədəni ilə, Tehranin Danişsəray Ali sipah danişinə yenə girməyə zord aqaldı. Bundan sonra tez-tez vəraminin Türk və fars kəndlərində gəzinməyə, kəndoxulalrina Uğramağa və kəndli uşaqlar üçün kitab evi yaratmağa başaldi.
Mərziyə Universitədəikən, fəəal biçimdə siyasi-sinfi Fəaliyyətlər və öyrənci etisablarinin çoxuna Qatilirdi. 1349 isfənd Ayi öyrəncietisablarini yaratmaqda isə özü, böyük bir oynam (Rol) oynadi. Və bu üzdən savak- xalq döşməni şan rejiminin siyas polisi- tərəfindən tanıyıb izlənməyə alindi. Buna Rağmən öyrəncilər arasinda böyük sayğınlığa sahib olduğu və gələcək etisablarin qorxusundan, məmurlar Mərziyənin Yaxalanmasindan vaz geçdilər. 1350 ilin Xordad Ayinda Ali danişsərayin tətilə girməsi ilə həmin ayda Mərziyə Savak Tərəfindən tutuqlandi. Uzun bir soruşdurmadan sonra biraxildisa da , Siasyi fəaliyyətlərini Qısıtlamaq amaci ilə Usku Şəhərinə Sürgünə Göndərildi. Usku dəikən bir yandan Görkül (Ədəbi) yazılar yazır, ötə yandan lisə öyrəncilərinin siyasi bilgilərini artirmağa çalişirdi. Amma Qıssa bir Sürədən sonra, daha fərqli və geniş fəaliyyətlərə yönəlib, 1351 də Tehrana gedərək neçə yulldaşiila birlikdə Marksist bir Qrup oluşdurdu. 1352 də isə Xalqin Fəadyi Çirikləri Hörgütü (x.f.ç.h) ilə tamasa geçib onlarin cərgəsinə qoşuldu. Mərziyə, bundan sonra Xalqin Milli Azadlığı və əzilmişlərin, yoxsullarin Qortuluşu uğrunda fars şovnismi, pəhləvi zülmü və empriyalism təsəlütüna qarşı qatildiği silahla savaşimda fəəal şəkildə iştirak edib ən son da Gizli Yaşama Geçdi.
Qıssa bir sürəlik(x.f.ç.h)nin Azərbaycan əyalət Sorumlusu olan Mərziyə bir il sonra,1353də savak Gücləri ilə girdiyi yaraqlı (silahli) bir çatişmada yaşamini itirmişdir. Bir Cümə günü X.F.Ç.H üyəsi olan şirin moazed, başqa bir yandaşla buluşmaq üçün yula çixir. Bu buluşmadan savak qabaqcadan doyum(Xəbər) almişdir və bütün bölgəni bir neçə KMə çayinda quşatmişlar(çevrəni bağlamaq). Bulaşma olaynindan xəbər olan Mərziyə, mamurlarin telsizini dinləyərk, savakin buluşmadan xəbərdar və bölgənin də Quaştma altinda olduğunu öyrənir. Bu məsələni öyrəndikdən sonra, biləsini təhdid edən təhlükəyə aldirmadan, yuldaşi şirin muazidə xəbər vermək və onu qurtarmaq amacila, quşatma altinda olan bölgəyə gedir. Şirini tapib olayi ona bildirəbilsədə, savak gücləri tərəfindən mühasirəyə döşürülən və avtumatik silahi olan Mərziyə, bu son eşit olamayan Savaşimda, ödürülür. Çatişmada diri ələ geçirilən şirin muazid intihae etməuyə qalxişir, ancaq başaramir və daha sonra savak tutsağinda ağır işikəncələrə mərüz qalaraq sonra öldürülür.
Yapitlari: Mərziyə Yazarlıq və Qoşuqçuluq yetisini (yetənək) yiyəydi.yazdığı Görkül yazılar, qıssa Sürcək (Nağıl) və qoşuqlarinda xalqin Ağır yaşam qoşulalri və düzəlməz acılarını dilə gətirirdi. Devrimin ilk Günlərində onun dalqa adlı nağılı, o dövrdə ilk yayılan və ən çox bəyənilən romanlardan biriyid. Mərziyə Uskuyinin farsca və Türkcə bütün yapıtalrı(Əsərlər) hələdə Toplu olaraq yayılmamışdır.
Mərziyənin internetdə bulunan farsca yaıtlarından bir neçəsi:Əli Əsğər Ərəb Hərisi dstani
Ilkin Ölüm nağılı
Qərəçi Qızlar
Mərziyənin mənsub edilən və çox yayılmış farsca iftixar adlı bir Qöşuq (şir). Vardir ki bu şer əslində Mərziyənin dəyil, Pəri (Ğəzal) Ayətiyə ayiddir.
Ərəb Əlifbasindan Qaynaq: Sayın Baharli Bəyin özəl Döşrəgəsi
Latincə Türkcəyə çevrinə Urmulu Umulu
Bu Gün Mərziyənin Məzari Türk Xalqi və Azərbaycanin Başqa Şəhid Döşmüş Evladlari Behrüz Dehqani, Əlireza Nabədəl, Kəramət Allah Danişiyan, Bijən Jəzni, Əbd mənaf Fələki, Məhəmməd Hənif nejad, Səid Möhsen, Əsğər Hərisi, Məhəməd Bazərqan, Əli bakiri, Cəfər Ərdəbili, Əhməd Cəlil Əfşar, Həbib Bəradəran Xosruv Şahi ... ilə birlikdə Tehranin Beheşt e Zəhra Qəbristanlığının 33 bölümündə, bu Qəhrəmmanlar heç bir şəkildə yaraşmayan yıxıq və baximsiz, utanc Verici bir durumda biraxilmişdir. Bu Türk Xalqi və Azərbaycanin Şəhid oğul və Qızları və məzarlari ilə ilgili məsələlərdə bunlar fars qruplar sahib çixsada Türk Xalqi və Azərbaycanli örgüt-Aydınları, Başqa Çoxlu Qonuda olduğu kimin, çox təəsüflə bütünüilə Aymazlıq (Ğəflət) və laqeydlik içindədilər. Bu Əziz Xalq Şəhidlərinin hamısının Özlərində, Qəbirlərində sahib çıxılması dünya Görüşləri və siyasi məşləri baximindan Türk Xalqi və Azərbaycanin tarixi dəyərləridilər. Bunalr bizim dünənimiz, bugünümüz və yarınımızdırlar! Tarixi olmayan, tarixi olubda onu bilməyən tarixi dəyərlərini Qorumayan, onlari qoruyamayan bir Xalq yox olmağa məhkümdür. Bundan artıq gec qalınmamalı.
Yaşami: Mərziyə əhmədi Uskoyi,1324 Günəşilində, Təbrizin yaxınlığında Yerləşən, Azərbaycanin kiçik şəhərlərindən olan Uskudə ,orta halli əkinçi bir ailənin uşağı olaraq dünya gəldi. Uşaqliq çağından Atasinin yanında tarlalarda işləməyə başaldi və elə lap bu kiçik yaşlarindan yoxsul kəndlərin Acı və çilələrində, dərd və Üzüntü dolu Yaşamlarila tanış oldu. Mərziyə ilkə oxulu qurtarandan sonra lisəyə davam edti. Eytimin (Təhsil) bu dönəmində, kitab Oxumağa maraq bəsləyib getdikcə oxumağa qarşı biləsində Aşırı və dərin bir sevgi oluşdu. Bu illər, mərziyənin ictimai sorunlar haqqında daha bilgi olan insanalarla tanışma və siyasi məsələlərə Artaraq təsəlüt tapma illəridir.
Lisənin ilk dövrəsini bitirincə, Təbrizin Danişsəray Moqədəmati sinə girdi və buraya girməklə Sol və Marksizm Ədəbiyyati (Görüksüz) ilə tanış oldu. Moqədəmati Danişsərada iki illik bir eytimdən sonra öyrəntmən olaraq işə alinib Uskunun ilk oxullarinda öyrətmənlığə atandı (Aday olmaq- Seçilmək). Mərziyə üç illik öyrətmənlik Yaşami və Uşaqla və ailələrilə Qorduğu ilişgi və yaxın Bağlar Sonucunda, onalrin çilələri və Ağır Yaşam Qoşullari(Şərt) ilə daha da yaxından, daha da köklü biçimdə tanış olma Olanağı(Fürsət) əldə etdi. Üç il öyrətmənlığın ardından, lisə diplomunu Almani başaran Mərziyə, Təbriz Biliyurduna girdi, universitədəikən, eyni zamanda öyrətmənlik və uşaqlara dərs verməyədə davam edti. 1345 ilində Ağır Aqçal(maddo) Qoşul və sıxıntılar nədəni ilə, Tehranin Danişsəray Ali sipah danişinə yenə girməyə zord aqaldı. Bundan sonra tez-tez vəraminin Türk və fars kəndlərində gəzinməyə, kəndoxulalrina Uğramağa və kəndli uşaqlar üçün kitab evi yaratmağa başaldi.
Mərziyə Universitədəikən, fəəal biçimdə siyasi-sinfi Fəaliyyətlər və öyrənci etisablarinin çoxuna Qatilirdi. 1349 isfənd Ayi öyrəncietisablarini yaratmaqda isə özü, böyük bir oynam (Rol) oynadi. Və bu üzdən savak- xalq döşməni şan rejiminin siyas polisi- tərəfindən tanıyıb izlənməyə alindi. Buna Rağmən öyrəncilər arasinda böyük sayğınlığa sahib olduğu və gələcək etisablarin qorxusundan, məmurlar Mərziyənin Yaxalanmasindan vaz geçdilər. 1350 ilin Xordad Ayinda Ali danişsərayin tətilə girməsi ilə həmin ayda Mərziyə Savak Tərəfindən tutuqlandi. Uzun bir soruşdurmadan sonra biraxildisa da , Siasyi fəaliyyətlərini Qısıtlamaq amaci ilə Usku Şəhərinə Sürgünə Göndərildi. Usku dəikən bir yandan Görkül (Ədəbi) yazılar yazır, ötə yandan lisə öyrəncilərinin siyasi bilgilərini artirmağa çalişirdi. Amma Qıssa bir Sürədən sonra, daha fərqli və geniş fəaliyyətlərə yönəlib, 1351 də Tehrana gedərək neçə yulldaşiila birlikdə Marksist bir Qrup oluşdurdu. 1352 də isə Xalqin Fəadyi Çirikləri Hörgütü (x.f.ç.h) ilə tamasa geçib onlarin cərgəsinə qoşuldu. Mərziyə, bundan sonra Xalqin Milli Azadlığı və əzilmişlərin, yoxsullarin Qortuluşu uğrunda fars şovnismi, pəhləvi zülmü və empriyalism təsəlütüna qarşı qatildiği silahla savaşimda fəəal şəkildə iştirak edib ən son da Gizli Yaşama Geçdi.
Qıssa bir sürəlik(x.f.ç.h)nin Azərbaycan əyalət Sorumlusu olan Mərziyə bir il sonra,1353də savak Gücləri ilə girdiyi yaraqlı (silahli) bir çatişmada yaşamini itirmişdir. Bir Cümə günü X.F.Ç.H üyəsi olan şirin moazed, başqa bir yandaşla buluşmaq üçün yula çixir. Bu buluşmadan savak qabaqcadan doyum(Xəbər) almişdir və bütün bölgəni bir neçə KMə çayinda quşatmişlar(çevrəni bağlamaq). Bulaşma olaynindan xəbər olan Mərziyə, mamurlarin telsizini dinləyərk, savakin buluşmadan xəbərdar və bölgənin də Quaştma altinda olduğunu öyrənir. Bu məsələni öyrəndikdən sonra, biləsini təhdid edən təhlükəyə aldirmadan, yuldaşi şirin muazidə xəbər vermək və onu qurtarmaq amacila, quşatma altinda olan bölgəyə gedir. Şirini tapib olayi ona bildirəbilsədə, savak gücləri tərəfindən mühasirəyə döşürülən və avtumatik silahi olan Mərziyə, bu son eşit olamayan Savaşimda, ödürülür. Çatişmada diri ələ geçirilən şirin muazid intihae etməuyə qalxişir, ancaq başaramir və daha sonra savak tutsağinda ağır işikəncələrə mərüz qalaraq sonra öldürülür.
Yapitlari: Mərziyə Yazarlıq və Qoşuqçuluq yetisini (yetənək) yiyəydi.yazdığı Görkül yazılar, qıssa Sürcək (Nağıl) və qoşuqlarinda xalqin Ağır yaşam qoşulalri və düzəlməz acılarını dilə gətirirdi. Devrimin ilk Günlərində onun dalqa adlı nağılı, o dövrdə ilk yayılan və ən çox bəyənilən romanlardan biriyid. Mərziyə Uskuyinin farsca və Türkcə bütün yapıtalrı(Əsərlər) hələdə Toplu olaraq yayılmamışdır.
Mərziyənin internetdə bulunan farsca yaıtlarından bir neçəsi:Əli Əsğər Ərəb Hərisi dstani
Ilkin Ölüm nağılı
Qərəçi Qızlar
Mərziyənin mənsub edilən və çox yayılmış farsca iftixar adlı bir Qöşuq (şir). Vardir ki bu şer əslində Mərziyənin dəyil, Pəri (Ğəzal) Ayətiyə ayiddir.
Ərəb Əlifbasindan Qaynaq: Sayın Baharli Bəyin özəl Döşrəgəsi
Latincə Türkcəyə çevrinə Urmulu Umulu
Labels:
Azerbaycan,
Azərbaycanli,
edebiyat,
Ədəbiyyat,
Güney Azərbaycan,
iran,
Qəhrəman,
Qoşar,
şair,
Təbriz,
Türk,
xalq,
Yazar
Thursday, May 26, 2011
Urmiyeli Türk Qoşar Bəharm Əsədi və Urmu Marşı
Bəhram Əsədi 1965-ci il Urmuda doğulmuşdur. İlk ve orta təhsilatın orada bitirerken pedagoji təhsili almış və 1986-cı ildən dolayı məəllim işləyir.
Bəhram Əsədi 20 yaşından şer yazır ve onun indiyə qədər 30dan çox kitabı çap olub. Onun işlədiyi və yazdıkları ancaq Türk dili və ədəbiyyatı olubdur.
Bəhram Əsədinin öz şerlərinden çap olan kitablar bunlardır:
10- Aşıq məktəbində
11- Azərbaycan oğluyam
12- Duyğuların bendi
13- İrfan məclisində
14- Qəmnamə
15- Lirik şerlər
16- Şerlər ve şairlər
17- Uçrum
18- Yaşıl bayrağın altında.
Onun uşaq ədəbiyyatında olan işləri:
4- Gün çıxdı
5- Heyvanları tanıyaq
6- Yağdı yağışlar.
Nəsr yazıları:
8- Axtarışlar və araşdırmalar
9- Azərbaycan ədəbiyyatının birincileri
10- Dünya təqvimləri və Türk təqvimi
11- İran aşıqları
12- Məqalələr
13- Şer öyrənək
14- Türkcəni qoruyaq.
İşlədiyi və çapa verdiyi divanlar və ədəbi işlər:
11- Əli ələyhissəlamın divanında əxlaqi nöktələr(ərəbcədən tercüme)
12- Azərbaycan bayatıları(köçürme)
13- Baba Tahirin divanı(Farscadan tərcümə)
14- Çərşəmbələr(köçürmə)
15- Dədəmiz qorqut (boyların müasirləşmiş mətni)
16- İmadəddin Nəsimi(divan)
17- Məhəmməd Fuzuli(divan)
18- Molla Pənah Vaqif(divan)
19- Molla Vəli Vidadi(divan)
20- Şer tonqalı(100 şairin antolojisi).
Bunlardan əlave Bəhram Əsədinin çeşitli konularda çox saylı yazıları və məqalələri dərgilərdə çap olubdur. Bəhram Əsədi 2003-cü ildan Urmiye şəhrində çaba gösteren YAZ neşriyyatının directorudur
Bəhram Əsədi 20 yaşından şer yazır ve onun indiyə qədər 30dan çox kitabı çap olub. Onun işlədiyi və yazdıkları ancaq Türk dili və ədəbiyyatı olubdur.
Bəhram Əsədinin öz şerlərinden çap olan kitablar bunlardır:
10- Aşıq məktəbində
11- Azərbaycan oğluyam
12- Duyğuların bendi
13- İrfan məclisində
14- Qəmnamə
15- Lirik şerlər
16- Şerlər ve şairlər
17- Uçrum
18- Yaşıl bayrağın altında.
Onun uşaq ədəbiyyatında olan işləri:
4- Gün çıxdı
5- Heyvanları tanıyaq
6- Yağdı yağışlar.
Nəsr yazıları:
8- Axtarışlar və araşdırmalar
9- Azərbaycan ədəbiyyatının birincileri
10- Dünya təqvimləri və Türk təqvimi
11- İran aşıqları
12- Məqalələr
13- Şer öyrənək
14- Türkcəni qoruyaq.
İşlədiyi və çapa verdiyi divanlar və ədəbi işlər:
11- Əli ələyhissəlamın divanında əxlaqi nöktələr(ərəbcədən tercüme)
12- Azərbaycan bayatıları(köçürme)
13- Baba Tahirin divanı(Farscadan tərcümə)
14- Çərşəmbələr(köçürmə)
15- Dədəmiz qorqut (boyların müasirləşmiş mətni)
16- İmadəddin Nəsimi(divan)
17- Məhəmməd Fuzuli(divan)
18- Molla Pənah Vaqif(divan)
19- Molla Vəli Vidadi(divan)
20- Şer tonqalı(100 şairin antolojisi).
Bunlardan əlave Bəhram Əsədinin çeşitli konularda çox saylı yazıları və məqalələri dərgilərdə çap olubdur. Bəhram Əsədi 2003-cü ildan Urmiye şəhrində çaba gösteren YAZ neşriyyatının directorudur
Urmu marşı
Azərbaycanımın yaşıl ölkəsi
Böyük Türk elinin mehriban səsi
Dədəmiz Qorqudun isti nəfəsi
Səndədir, səndədir ey gözəl Urmu
...Gözəllər yurdunda sən özəl Urmu
Gözəllklərini tanıyan olsa
Zərinin məhəkin sınayan olsa
Tez tanıyar onu, tanıyan olsa
Gözəllər içində gözəldir Urmu
Uzun bir qəsidə, qəzəldir Urmu
Gözəllikləri bir, iki, üç deyil
Doludur, heç nəyi onun boş deyil
Zəngin varlıqları onun heç deyil
Türk dilin danışar dili Urmunun
Oğuzdan yaranıb eli Urmunun
Dolaşmaq istəsən sən bizim eli
İyləmək istəsən sən bizim gülü
Oxumaq istəsən sən bizim dili
Bizim dil şip-şirin Urmu dilidir
Tarixi çox dərin Urmu dilidir
Böyük sümerlərin yadgarında
Neçə aşıqları var kənarında
Türk musiqisinin kitablarında
Bir uzun mətləbdir Urmu aşığı
Özünə məktəbdir Urmu aşığı
(Urmunun yolları düzüm-düzümdür
Urmu karvanının yükü üzümdür)
Vətəndir, ışıqlı iki gözümdür
İncilərə bənzər Urmu üzümü
Tabaqları bəzər Urmu üzümü
Cümə məscidimiz bizə əzizdir
Söyümbət binası abidəmizdir
Kazımxanın daşı sudan təmizdir
Ululara çatır Urmu tarixi
Dolulara çatır Urmu tarixi
Nazlıçay,Baranduz, kəndləri bəzər
Dərəçay, ,şəhərçay, şəhəri gəzər
Üçgözlü körpüyə kim dodaq büzər?
Səfalı, gəzməli Urmunun bəndi
Geyinib süzməli Urmunun bəndi
Urmunun gölünə düşən duzlanar
Üstündə səyrişən quşlar nazlanar
Adaları gəzən qışda yazlanar
Suları duzludur bax Urmu gölü
Dənizcə sözlüdür bax Urmu gölü
Bağçaları olar meyvəyə dolu
Ağacı bar verər budaq dolusu
İnsanın əlinin əməyidir bu
Xonçaları bəzər Urmu alması
Əldən ələ gəzər Urmu alması
Gəl Tut bağlarında gəzməyə dadan
Ağzı şirin olar kişmişin dadan
Dadlıdır doşabı, halvası baldan
Dili tək şirindir Urmu noğulu
Yad yox, bu yerindir Urmu noğulu
Əldəki budur, çox itmişi vardır
Yeddisin axtarsan yetmişi vardır
Badrəşbisi var, bitmişi vardır
Xasiyətli olar Urmu arağı
Dərdə dərman qılar Urmu arağı
Burda var həqiqət, haqqın cadası
Alpərtunqa yurdu, Zərdüşt obası
Daniyal dərəsi, İmamzadası
Dərvişlər məkanı Urmu dağları
Ərmişlər məkanı Urmu dağları
Vətəndir, vətənə güvənərik biz
Çün əcdadımızdan onda vardır iz
Çökərik adının qarşısında diz
Azərbaycanımın gözüdür Urmu
Gözəl Azərbaycan sözüdür Urmu.
Bəhram Əsədi(Sınmaz)
Azərbaycanımın yaşıl ölkəsi
Böyük Türk elinin mehriban səsi
Dədəmiz Qorqudun isti nəfəsi
Səndədir, səndədir ey gözəl Urmu
...Gözəllər yurdunda sən özəl Urmu
Gözəllklərini tanıyan olsa
Zərinin məhəkin sınayan olsa
Tez tanıyar onu, tanıyan olsa
Gözəllər içində gözəldir Urmu
Uzun bir qəsidə, qəzəldir Urmu
Gözəllikləri bir, iki, üç deyil
Doludur, heç nəyi onun boş deyil
Zəngin varlıqları onun heç deyil
Türk dilin danışar dili Urmunun
Oğuzdan yaranıb eli Urmunun
Dolaşmaq istəsən sən bizim eli
İyləmək istəsən sən bizim gülü
Oxumaq istəsən sən bizim dili
Bizim dil şip-şirin Urmu dilidir
Tarixi çox dərin Urmu dilidir
Böyük sümerlərin yadgarında
Neçə aşıqları var kənarında
Türk musiqisinin kitablarında
Bir uzun mətləbdir Urmu aşığı
Özünə məktəbdir Urmu aşığı
(Urmunun yolları düzüm-düzümdür
Urmu karvanının yükü üzümdür)
Vətəndir, ışıqlı iki gözümdür
İncilərə bənzər Urmu üzümü
Tabaqları bəzər Urmu üzümü
Cümə məscidimiz bizə əzizdir
Söyümbət binası abidəmizdir
Kazımxanın daşı sudan təmizdir
Ululara çatır Urmu tarixi
Dolulara çatır Urmu tarixi
Nazlıçay,Baranduz, kəndləri bəzər
Dərəçay, ,şəhərçay, şəhəri gəzər
Üçgözlü körpüyə kim dodaq büzər?
Səfalı, gəzməli Urmunun bəndi
Geyinib süzməli Urmunun bəndi
Urmunun gölünə düşən duzlanar
Üstündə səyrişən quşlar nazlanar
Adaları gəzən qışda yazlanar
Suları duzludur bax Urmu gölü
Dənizcə sözlüdür bax Urmu gölü
Bağçaları olar meyvəyə dolu
Ağacı bar verər budaq dolusu
İnsanın əlinin əməyidir bu
Xonçaları bəzər Urmu alması
Əldən ələ gəzər Urmu alması
Gəl Tut bağlarında gəzməyə dadan
Ağzı şirin olar kişmişin dadan
Dadlıdır doşabı, halvası baldan
Dili tək şirindir Urmu noğulu
Yad yox, bu yerindir Urmu noğulu
Əldəki budur, çox itmişi vardır
Yeddisin axtarsan yetmişi vardır
Badrəşbisi var, bitmişi vardır
Xasiyətli olar Urmu arağı
Dərdə dərman qılar Urmu arağı
Burda var həqiqət, haqqın cadası
Alpərtunqa yurdu, Zərdüşt obası
Daniyal dərəsi, İmamzadası
Dərvişlər məkanı Urmu dağları
Ərmişlər məkanı Urmu dağları
Vətəndir, vətənə güvənərik biz
Çün əcdadımızdan onda vardır iz
Çökərik adının qarşısında diz
Azərbaycanımın gözüdür Urmu
Gözəl Azərbaycan sözüdür Urmu.
Bəhram Əsədi(Sınmaz)
Labels:
Azerbaycan,
Bəhram Əsədi,
edebiyat,
Ədəbiyyat,
Güney Azərbaycan,
Marş,
Orumiyeh,
şer,
Türk,
urmiye,
urmu,
Urumiye
Tuesday, April 26, 2011
Urmiyeli Türk Qoaşq Bəhram Əsədi və Felekin oyunları Qoşuqu
Bəhram Əsədi 1965-ci il Güney Azərbaycanin Urmiye Şəhərində doğulmuşdur. İlk ve orta təhsilatın orada bitirerken pedagoji təhsili almış və 1986-cı ildən dolayı Öyrətmən olubdur.
Bəhram Əsədi 20 yaşından şer yazır ve onun indiyə qədər 30dan çox kitabı çap olub. Onun işlədiyi və yazdıkları ancaq Türk dili və ədəbiyyatı olubdur.
Bəhram Əsədinin öz şerlərinden çap olan kitablar bunlardır:
10- Aşıq məktəbində
11- Azərbaycan oğluyam
12- Duyğuların bendi
13- İrfan məclisində
14- Qəmnamə
15- Lirik şerlər
16- Şerlər ve şairlər
17- Uçrum
18- Yaşıl bayrağın altında.
Onun uşaq ədəbiyyatında olan işləri:
4- Gün çıxdı
5- Heyvanları tanıyaq
6- Yağdı yağışlar.
Nəsr yazıları:
8- Axtarışlar və araşdırmalar
9- Azərbaycan ədəbiyyatının birincileri
10- Dünya təqvimləri və Türk təqvimi
11- İran aşıqları
12- Məqalələr
13- Şer öyrənək
14- Türkcəni qoruyaq.
İşlədiyi və çapa verdiyi divanlar və ədəbi işlər:
11- Əli ələyhissəlamın divanında əxlaqi nöktələr(ərəbcədən tercüme)
12- Azərbaycan bayatıları(köçürme)
13- Baba Tahirin divanı(Farscadan tərcümə)
14- Çərşəmbələr(köçürmə)
15- Dədəmiz qorqut (boyların müasirləşmiş mətni)
16- İmadəddin Nəsimi(divan)
17- Məhəmməd Fuzuli(divan)
18- Molla Pənah Vaqif(divan)
19- Molla Vəli Vidadi(divan)
20- Şer tonqalı(100 şairin antolojisi).
Bunlardan əlave Bəhram Əsədinin çeşitli konularda çox saylı yazıları və məqalələri dərgilərdə çap olubdur. Bəhram Əsədi 2003-cü ildan Urmiye Şəhərində çaba gösteren YAZ neşriyyatının directorudur.
Fələkin qəribə oyunları var
Birini şah eder taxta mindirər
Beş günün içində varağı dönər
Burnun ovkalayar taxtdan yendirər
...
Birinin qəlbinə çekdirər dağı
Birini gəzdirər çiçəkli bağı
Birinə qəhr eder, içirdər ağı
Birinə lütf edər şirin dindirər
Lütfü ile qəhrini tanımaq çətin
Bilmek çox çətindir onun niyyətin
Qardaşa yedirər qardaşın ətin
Bacıdan bacıya zəhər endirər
Birine tutdurar şanlı bir düyün
Birinin qəlbindən qaldırar tütün
Birinə çilçıraq yandırsa bir gün
Dönəsi gün onun şamın söndürər
Fələkin işine yoxdur etibar
Hər bir gülüşünə bir ağlamaq var
Bir gün sənə verər çiçekli bahar
Bir günü qış edər səni dondurar
Onun her işində vardı bir bəla
Hər nə sənə verib istəyər ala
Bir günü doğdurar nazlı bir bala
Bir gün əcəl quşun ona qondurar
İnanma işinə, kələkdir işi
Bir gün səni edər möhtərəm kişi
Dönən gün batırar zəhərli dişi
Yeri yerdə, göyü göyde yandırar
Dərs almaq gərəkdir, zamanı dardır
Bize dərsi verən bu ruzigardır
Zamanın çərxinin məktəbi vardır
Qanmayan insanı yaxşı qandırar.
Bəhram Əsədi
Bəhram Əsədi 20 yaşından şer yazır ve onun indiyə qədər 30dan çox kitabı çap olub. Onun işlədiyi və yazdıkları ancaq Türk dili və ədəbiyyatı olubdur.
Bəhram Əsədinin öz şerlərinden çap olan kitablar bunlardır:
10- Aşıq məktəbində
11- Azərbaycan oğluyam
12- Duyğuların bendi
13- İrfan məclisində
14- Qəmnamə
15- Lirik şerlər
16- Şerlər ve şairlər
17- Uçrum
18- Yaşıl bayrağın altında.
Onun uşaq ədəbiyyatında olan işləri:
4- Gün çıxdı
5- Heyvanları tanıyaq
6- Yağdı yağışlar.
Nəsr yazıları:
8- Axtarışlar və araşdırmalar
9- Azərbaycan ədəbiyyatının birincileri
10- Dünya təqvimləri və Türk təqvimi
11- İran aşıqları
12- Məqalələr
13- Şer öyrənək
14- Türkcəni qoruyaq.
İşlədiyi və çapa verdiyi divanlar və ədəbi işlər:
11- Əli ələyhissəlamın divanında əxlaqi nöktələr(ərəbcədən tercüme)
12- Azərbaycan bayatıları(köçürme)
13- Baba Tahirin divanı(Farscadan tərcümə)
14- Çərşəmbələr(köçürmə)
15- Dədəmiz qorqut (boyların müasirləşmiş mətni)
16- İmadəddin Nəsimi(divan)
17- Məhəmməd Fuzuli(divan)
18- Molla Pənah Vaqif(divan)
19- Molla Vəli Vidadi(divan)
20- Şer tonqalı(100 şairin antolojisi).
Bunlardan əlave Bəhram Əsədinin çeşitli konularda çox saylı yazıları və məqalələri dərgilərdə çap olubdur. Bəhram Əsədi 2003-cü ildan Urmiye Şəhərində çaba gösteren YAZ neşriyyatının directorudur.
Fələkin qəribə oyunları var
Birini şah eder taxta mindirər
Beş günün içində varağı dönər
Burnun ovkalayar taxtdan yendirər
...
Birinin qəlbinə çekdirər dağı
Birini gəzdirər çiçəkli bağı
Birinə qəhr eder, içirdər ağı
Birinə lütf edər şirin dindirər
Lütfü ile qəhrini tanımaq çətin
Bilmek çox çətindir onun niyyətin
Qardaşa yedirər qardaşın ətin
Bacıdan bacıya zəhər endirər
Birine tutdurar şanlı bir düyün
Birinin qəlbindən qaldırar tütün
Birinə çilçıraq yandırsa bir gün
Dönəsi gün onun şamın söndürər
Fələkin işine yoxdur etibar
Hər bir gülüşünə bir ağlamaq var
Bir gün sənə verər çiçekli bahar
Bir günü qış edər səni dondurar
Onun her işində vardı bir bəla
Hər nə sənə verib istəyər ala
Bir günü doğdurar nazlı bir bala
Bir gün əcəl quşun ona qondurar
İnanma işinə, kələkdir işi
Bir gün səni edər möhtərəm kişi
Dönən gün batırar zəhərli dişi
Yeri yerdə, göyü göyde yandırar
Dərs almaq gərəkdir, zamanı dardır
Bize dərsi verən bu ruzigardır
Zamanın çərxinin məktəbi vardır
Qanmayan insanı yaxşı qandırar.
Bəhram Əsədi
Labels:
Azarbaijan,
Azerbaycan,
Ədəbiyyat,
Güney Azərbaycan,
iran,
Orumiyeh,
Qoşar,
şer,
Türk,
urmiye,
Urumiye
Sunday, April 24, 2011
Və Şeirlər Azərbaycanlaşacaq: Balaş Azəroğlunun Vəfatı Münasibətiylə
Son vaxtlarda acı xəbər eşitmədiyim günüm yox. Sevinc tək -tək gəlirsə də, kədərlər, dərdlər və ezablar ton-ton gəlir. Kədərlər gəlməyə başlarsa arxası kəsilmir.Bugün də, günə Balaş Azəroğlunun ölüm xəbərinin üzüntüsü ve sarsıntısıyla başladıq.
Balaş Azəroğlunun eərləriylə uşaqlşqda tanış oldum. Balaş Azəroğlunun eərləriylə ilk tanışlığım, Yehya Şeyda tərəfindən yayına hazırlanan ` Savalan Nəğmələri` kitabiyla mümkün oldu. ` Savalan Nəğmələri` Balaş Azəroğlunun əsərlərinin içindən seçilmiş bir səbəd gül kimi gəldi mənə. Kitab incə ve orda yayınlanan şeirlərin sayısı az olsa da günlərcə və aylarca oxudum . Elə ki, bəzi şeirlerini əzbərləmişdim.
O kiabı oxuduqdan sonra, Balaş Azəroğlunun hayatı ve Şerləriyle daha yaxından tanış olmaya qərar verdim. Çox tez anladım ki, Balaşın hayat hikayəsi Güney Azərbaycanın 20-nci esrinin hikayəsindən fərqli bir şey deyil. Balaş Azəroğlunun yaşadığı dərbedərlik, sürgün, yoxsulluq, təhqir və bütün bu çətinliklərə baxmayaraq dim-dik ayaqda durması ve ölüm anına qədər qəlbindəki Güney Azərbaycan atəşinin sönməzliyi, bizlər üçün yanmış , kül olmuş və öz doğma kənd və şəhərlərindən qoparılan ve yad küləklərin rəhmsiz caynaqlarında sovrulmaları istənilən qəhraman ve mühtəşəm nəslin hayat hikayəsidir.
Bizlər, o nəslin yaşadığı çox yönlü ezab, təhqir, ölüm və qaranlıq günləri yaxşı bilmirik. Onların çoxu Pəhləvi xanədanının qanlı süngünləriyle parçalandılar. Onların çoxu Totalitar İstalinist rejimin öldürücü caynaqlarında sovruldular, dəli oldular, açlıkdan küçə başında öldülər, KGB türmelərində yox oldular, Şah Pehləvinin dar ağacına asıldılar, Xumeyi rejiminin qanlı pəncələrində pərpər oldular. Onları İstalin, Şah Pəhləvi ve Xumeyni rejimləri qıyım-qıyım doğrarkən, bizlər xəbərsiz ve sessizdik. Onlar, qıyım-qıyım doğranırkən bizlərə ` hoş-hoş Pişəvəri-engi boş Pişeveri` nağaratını oxudurdular. Qan qoxusuyla var olan quzqunlar Azərbaycanın əfsanə nəslini yox edib ve sonrada onların cənazələri üstündə şadlıq bəzmi qururdular.
Onları öldürüb, cənazələrində şadlıq edən kaftarlar “ casus Pişəvəri”, “ xain demokrat firqəsi”” ve “ Azərbaycan düşməni Pişəvəri” kimi zəhərli sözləri də bizim beynimizdə yerləşdirirdilər.Onları fiziki olaraq yox eden ırqçı qaranlıq əllər, bizi də mənəvi olaraq yox edirdilər. Onların haqqında yalanlar diyərək keçmişimizi oğurlayırdılar, hafizəmizi/yaddaşımızı oğurlayırdılar, tariximizi oğurlayırdılar. Bizim keçmişimizi, tarximizi oğurulayaraq mənəviyatımızı oğurlayırdılar, məneviyatımızı oğurlayraq bizi “zibilə”, “tofalyə” ve “aşqala” çevirmək isteyirdilər. Bizim mənəviyatımızı qəsb edərək isteyirdilər ki, Farsların qapsınıa gedək və hamının eşidəbiləcəyi uca səslə “ mən Türk deyiləm Azəriyəm” çirkəfini bağıraq. Bizim mühtəşəm nesli yox ederek bizləri “köpəkləşdirərək” Farsların rahat yaşabilmələri üçün “İranın bütün sərhədlərini qoruyan qapı qulu” kimi yetişdirmək isteyirdilər.
Kaftarlar Azərbaycan muasir tarixinin mühtəşəm nəslini fiziki olaraq yox etsələr də, mənəvi olaraq yox edəbilmədilər. Onların maddi bədənlərini məhv ettilər , ancaq onların ruhlarını, ideallarını və hədəflərini öldürəbilmədilər.Düşmənler, onların Milli Hökümət adiyla tikdikləri şanlı evin dam-duvarın yıxdılarsa da, ancaq, o evin qəlbində gür-gür yanan isti ocağı söndürəbilmədilər. Zehtabilər, Əli Təbrizlilər, Səhəndlər ve Bulut Qaraçörlülər kimi ədəbiyat abidələrimiz o qanlı atəşi qordular, o qanlı ocağın atəşinin sönməsinə izin vermədilər. O qanlı ocağın atəşı böyüdü ve Babək qalasının zirvəsinə çıxdı. O atəş Xordad (May2006) hadisələrində Güney Azerbnaycanın bütün şəhərlərində ırqçı rejimi titrətti. O atəş Urmiye Gölünün qorunmasında Təbrizin mərkəzində yenidən əllərdə, dodaqlarda və ürəklərdə gəzdi.
Balaş Azəroğlu öz şəxsi hayatindakı xətası ve səvabiyla, yanmış ve kül olmuş nəslin qalanlarından biriydi. Onun əsərlərinde Güney Azərbaycan hər zaman var oldu. Onun əsərlərinde Azərbaycan insanının yaşadığı bütün çətinliklər öz əksini tapdı. Balaş Azəroğlu Güney Azərbaycanın `dilsizliyindən` danışdığı qədər onun yoxsulluğundan ve yağmalanmasından da danışırdı.Balaş Azəroğlu mənim gözümde fəqət bir şair deyil. O, mənim gözümdə mühtəşəm bir nəslinin son təmsilçilərindən sayılırdı. O, indi Seyid Cəfər Pişəvərinin yanına getti. O getti, ancaq qelbindeki yanan Güney Azərbaycan atəşi hələ də alovlanır.
Güney Azerbaycan ateşi indi Azerbaycan gənclərinin ellerində, gözlərində və qəlblərində alovlanır. Ellərdəki milyonlarca ateş onu gösterir ki, Məşrutiyetden günümüzə qəder çəkilən ezablar ve tökülən qanlar bihude deyilmş. Görünən o ki, Azərbaycan günəş kimi yenidən doğulacaq. Azərbaycan günəş kimi yenidən doğulduğunda Settar Xan, Baqir xan, Şeyx Mohəmməd Xiyabani ve Pişeveriler de yenidən doğulacaq. Toprağını, tarixini, mənəviyatını və qəsb edilən iradəsini geri alan Azərbaycan şeirləşəcək. Xalqımız milli qurutuluşunu əldə ettiyində Azərbaycan şeər olacaq ve bütün şeirlər də Azərbaycanlaşacaq. O zaman Azerbaycan poeziyasi kələmənin sehriylə oğurlanmış mənəviyatımızı yenidən var edəcək. O gün Balaş Azəroğlular da yanımızda olacaq.
Arif Kəskin Ankara
24.04.2011
Balaş Azəroğlunun eərləriylə uşaqlşqda tanış oldum. Balaş Azəroğlunun eərləriylə ilk tanışlığım, Yehya Şeyda tərəfindən yayına hazırlanan ` Savalan Nəğmələri` kitabiyla mümkün oldu. ` Savalan Nəğmələri` Balaş Azəroğlunun əsərlərinin içindən seçilmiş bir səbəd gül kimi gəldi mənə. Kitab incə ve orda yayınlanan şeirlərin sayısı az olsa da günlərcə və aylarca oxudum . Elə ki, bəzi şeirlerini əzbərləmişdim.
O kiabı oxuduqdan sonra, Balaş Azəroğlunun hayatı ve Şerləriyle daha yaxından tanış olmaya qərar verdim. Çox tez anladım ki, Balaşın hayat hikayəsi Güney Azərbaycanın 20-nci esrinin hikayəsindən fərqli bir şey deyil. Balaş Azəroğlunun yaşadığı dərbedərlik, sürgün, yoxsulluq, təhqir və bütün bu çətinliklərə baxmayaraq dim-dik ayaqda durması ve ölüm anına qədər qəlbindəki Güney Azərbaycan atəşinin sönməzliyi, bizlər üçün yanmış , kül olmuş və öz doğma kənd və şəhərlərindən qoparılan ve yad küləklərin rəhmsiz caynaqlarında sovrulmaları istənilən qəhraman ve mühtəşəm nəslin hayat hikayəsidir.
Bizlər, o nəslin yaşadığı çox yönlü ezab, təhqir, ölüm və qaranlıq günləri yaxşı bilmirik. Onların çoxu Pəhləvi xanədanının qanlı süngünləriyle parçalandılar. Onların çoxu Totalitar İstalinist rejimin öldürücü caynaqlarında sovruldular, dəli oldular, açlıkdan küçə başında öldülər, KGB türmelərində yox oldular, Şah Pehləvinin dar ağacına asıldılar, Xumeyi rejiminin qanlı pəncələrində pərpər oldular. Onları İstalin, Şah Pəhləvi ve Xumeyni rejimləri qıyım-qıyım doğrarkən, bizlər xəbərsiz ve sessizdik. Onlar, qıyım-qıyım doğranırkən bizlərə ` hoş-hoş Pişəvəri-engi boş Pişeveri` nağaratını oxudurdular. Qan qoxusuyla var olan quzqunlar Azərbaycanın əfsanə nəslini yox edib ve sonrada onların cənazələri üstündə şadlıq bəzmi qururdular.
Onları öldürüb, cənazələrində şadlıq edən kaftarlar “ casus Pişəvəri”, “ xain demokrat firqəsi”” ve “ Azərbaycan düşməni Pişəvəri” kimi zəhərli sözləri də bizim beynimizdə yerləşdirirdilər.Onları fiziki olaraq yox eden ırqçı qaranlıq əllər, bizi də mənəvi olaraq yox edirdilər. Onların haqqında yalanlar diyərək keçmişimizi oğurlayırdılar, hafizəmizi/yaddaşımızı oğurlayırdılar, tariximizi oğurlayırdılar. Bizim keçmişimizi, tarximizi oğurulayaraq mənəviyatımızı oğurlayırdılar, məneviyatımızı oğurlayraq bizi “zibilə”, “tofalyə” ve “aşqala” çevirmək isteyirdilər. Bizim mənəviyatımızı qəsb edərək isteyirdilər ki, Farsların qapsınıa gedək və hamının eşidəbiləcəyi uca səslə “ mən Türk deyiləm Azəriyəm” çirkəfini bağıraq. Bizim mühtəşəm nesli yox ederek bizləri “köpəkləşdirərək” Farsların rahat yaşabilmələri üçün “İranın bütün sərhədlərini qoruyan qapı qulu” kimi yetişdirmək isteyirdilər.
Kaftarlar Azərbaycan muasir tarixinin mühtəşəm nəslini fiziki olaraq yox etsələr də, mənəvi olaraq yox edəbilmədilər. Onların maddi bədənlərini məhv ettilər , ancaq onların ruhlarını, ideallarını və hədəflərini öldürəbilmədilər.Düşmənler, onların Milli Hökümət adiyla tikdikləri şanlı evin dam-duvarın yıxdılarsa da, ancaq, o evin qəlbində gür-gür yanan isti ocağı söndürəbilmədilər. Zehtabilər, Əli Təbrizlilər, Səhəndlər ve Bulut Qaraçörlülər kimi ədəbiyat abidələrimiz o qanlı atəşi qordular, o qanlı ocağın atəşinin sönməsinə izin vermədilər. O qanlı ocağın atəşı böyüdü ve Babək qalasının zirvəsinə çıxdı. O atəş Xordad (May2006) hadisələrində Güney Azerbnaycanın bütün şəhərlərində ırqçı rejimi titrətti. O atəş Urmiye Gölünün qorunmasında Təbrizin mərkəzində yenidən əllərdə, dodaqlarda və ürəklərdə gəzdi.
Balaş Azəroğlu öz şəxsi hayatindakı xətası ve səvabiyla, yanmış ve kül olmuş nəslin qalanlarından biriydi. Onun əsərlərinde Güney Azərbaycan hər zaman var oldu. Onun əsərlərinde Azərbaycan insanının yaşadığı bütün çətinliklər öz əksini tapdı. Balaş Azəroğlu Güney Azərbaycanın `dilsizliyindən` danışdığı qədər onun yoxsulluğundan ve yağmalanmasından da danışırdı.Balaş Azəroğlu mənim gözümde fəqət bir şair deyil. O, mənim gözümdə mühtəşəm bir nəslinin son təmsilçilərindən sayılırdı. O, indi Seyid Cəfər Pişəvərinin yanına getti. O getti, ancaq qelbindeki yanan Güney Azərbaycan atəşi hələ də alovlanır.
Güney Azerbaycan ateşi indi Azerbaycan gənclərinin ellerində, gözlərində və qəlblərində alovlanır. Ellərdəki milyonlarca ateş onu gösterir ki, Məşrutiyetden günümüzə qəder çəkilən ezablar ve tökülən qanlar bihude deyilmş. Görünən o ki, Azərbaycan günəş kimi yenidən doğulacaq. Azərbaycan günəş kimi yenidən doğulduğunda Settar Xan, Baqir xan, Şeyx Mohəmməd Xiyabani ve Pişeveriler de yenidən doğulacaq. Toprağını, tarixini, mənəviyatını və qəsb edilən iradəsini geri alan Azərbaycan şeirləşəcək. Xalqımız milli qurutuluşunu əldə ettiyində Azərbaycan şeər olacaq ve bütün şeirlər də Azərbaycanlaşacaq. O zaman Azerbaycan poeziyasi kələmənin sehriylə oğurlanmış mənəviyatımızı yenidən var edəcək. O gün Balaş Azəroğlular da yanımızda olacaq.
Arif Kəskin Ankara
24.04.2011
Labels:
Azerbaycan,
Azəri,
Balaş Azəroğlu,
edebiyyat,
Ədəbiyyat,
fars,
Güney Azərbaycan,
iran,
Pişəvəri,
Şaer,
şer,
siyasət,
tarix,
Türk
Friday, November 19, 2010
Urmiye Türk Ulusu Ağızlarında işlədilən Yerlı Türkcə Sözlər
Yerlı Sözcükləri hər bir bölgə, Ulus və El arasında Görmək olur. bu sözcüklərın çoxu heç bir yerdə qeydə alınmadan unudulub və yaddan çıxma Təhlükəsilə qarşı-qarşıyadılar. ir sınırlarında bulunan Türk milləti öz Ana Dilində Oxuyub Yazmağa Yasaq olduğu üçün Türkcəmizi və bu Yerlı sözcükləri Qoruması üçün hər bir Türkün boynunda ağır bir Yük var o da bu ki bu sözcükləri bir araya yığıb və bir yerə qeyd almaqdır. mən bu balaca çalışmada Urmu da olan Türk Ulusu Ağızlarında işlədılən yerlı sözcüklərın bir neçəsını bir araya toplamışam yaxın gələcəkdə bu işin adı olacaqdır ...
Abara = Arx - آبارا – آرخ
Öyəş = bir illik Qozu – اویه ش – بیر ایل لیک قوزو
PışPışa = bidmişk – پیش پیشا – بید مشک
Tosu = Şişə - Cam – Bardaq – توسو
Çatlanqoş = bir Tür Tikan – چاتلانقوش
Qədələ = köpənin kiçiki - قه ده له
Malyayan = Malotaran – مال اوتاران
Həlit = Yeməli Ot Ələf – یئمه لی اوت عه له ف
Həyə = Evet – بلی
Yerbir = Bir ilik Çəpiş – یئر بیر
Yəvərə = inəyin bir iliyi – یه وه ره
Cicik = Gicik – Həsəd – Paxıllıq – جیجیک
Xəpə = bir Tür Böyük Şənə - خه په
Xəfənək = Asm Xəstəliyi – خه په نه ک
Xəşəllənmək = ratalığa çıxmaq – dinlənmək – خه شه ل له نمه ک
Xıp Düşmək = Yurgunluq – خیپ دوشمه ک
Diz Qiraxçi = Ağlı Az olan insan – Qorxan – دیز قیراخچی
QarniZığlı = Paxıllıq – Həsəd –قارنی زیغ لی
QarınQulu = çox Yeyən – قارین قولو
Larçıldatmaq = Saqqızı Çeynəmək – لاریچیلداتماک
Lülük = Aftafanin Löləsi – Qısa olan Paltar – لولوک
Hepov – Həpənd = Qılıftı Adam – Dəgərsiz adam - هپوو – هه په ند
Hüddülüm = Dəgərsiz adam – هوددولوم
Hırıldatma = Pis Gülmək(özəliklə Xanimlar üçün işlənilir) – هیریلداتما
Vərəzən = Üzüm sərılən Yer – وه ره زه ن
XışDənov = Əlləri bir-birinə Sürtəndə verdiği səslər – خیشده نوو
Yaymaq = Otarmaq – یایماق
Yırtıcı = çox Qızan adam – ییرتیجی
Kələcoş = bir Tür Yemək adı – که له جوش
Zingilə = Salxımdan kiçik neçə gilə dən ibarət olan üzüm birligi – Bala Salxım – زینگیله
Qınqımaq = köpmək – قینقی ماق
Pəndam = Bağ suvaranda Arxın bəndinin dalında suyun şişməsi – په ندام
ƏnəŞüş = Adı durumda olamayan adam – انه شوش
Pezəvər = Zahirdən dalı olan insan – په زه وه ر
Alçaq = Əskik insan – bir Tür Söyüş – آلچاق
Qırna = kənar – قیرنا
Qapalağ götürmək = bir kimsəyə qızmaq – savaşmaq – قاپالاغ گوتورمه ک
Nənni = Beşik – نه ننی
Tıncıxmaq = bir Yemək Qoxsu verəndə - تینجیخماق
Nasırqa = beşik gibi(uşaq üçün) – ناسیرقا –فارسجا رورو اک
El Çırağı = Fənər – اه ل چیراغی
Taykəş = tay dəğışık – تای که ش
Çolus = Balaca Xalça – چولوس
Dırmıq = dırmıqlamaq – Engliscə rake – دیرمیق – فارسجا شن کش
QərənQuluq = Qaranlıq – قه ره نقولوق
Bizərçın = Alaq üçün işlənilən alət – بیزه رچین
Şötdə = Çuğundur Çıxartmaq üçün işlənilən Alət – شوتده
Oraqça = Oraq – Dəryaz - اورقچا
Tırpan = Ot Biçmək üçün işlədilən alət
Əl arabasi = balca Araba
Şənə = əkinçilikdə işlədilən Alət
KərdiVar = əkinçilikdə işlədilən alət
Bilev = Tırpan itildən – بیل ائو
QoVara = قووارا
Nacax = Balta – ناجاخ
Çapacaq = Ət kəsmək üçün işlənilir – چاپاجاق
Toxa = Alaq üçün işlənilir – توخا
Qanqırdan = bir Tür yaşıl ot – قان قیردان
Toyuq Götü = bir Tür yaşıl ot
Qarqa Sabini = bir Tür yaşıl Ot
Dəvə Dabani = bir Tür ot
Qəzyağı = bir Tür yeməli ot
Gəndələ = bir Tür yeməli Ot
Kəbər = bir Tür dağ otu
Bubbu = bir Tür Qoş – بوببو
Ağacdələn = آغاج ده له ن
Çubuğ ziri= Külqabı – چوبوغ زیری
Dəvri = Buşqab – ده وری
Çanaq = kasa – چاناق
Zopa = Qalın Ağac – زوپا
SarıYağ = Heyvani Yağ – ساری یاغ
Qaynaqlar:
Sözcüklərin bir Qısmı El Dili Dərgisindən alınıbdır
Özəl araşdırmalarım: Umud Urmulu
Subscribe to:
Posts (Atom)







