Urmiye Gölünü Ölümdən Qurtarmaq üçün heç bir Sorumlu Örgüt və insan yoxdur

Məmə Dərviş: Urmiye Gölünü Qurtarmaq üçün heç bir önləm alınmır və işlər yanlız söz olaraq Görünür.
Urmiye Gölü neçə vaxt olur Son nəfəslərını çəkir iran yönəticilərı, Çevrə Örgütlərı vs tərəflərindən heç bir iş və önləm alınmır, eləcə ki bu Gün Urmiye Gölünün qurumasından sonra 8 Milyardlıq bir Duz Bobmbasından söz olur, Çevrə Örgütlərı Duz tsunamisi olaraq Adlandırırlar. Bu Duz tsunamisini Göz önünə alaraq iran Dövləti tərəfindən toplanan bir Qrup 6 ay dir hələ Masa üzərində tartışırlar ancaq bir söz və bir iş hələ deyilib yoxsa Görülmür. Məməd Dərviş Doğa və Çevə Uzmani Urmiye Gölündən Yaranan Tsunaminin önünü kəsmək yolunu yanlız əkinçilik yollarını dəyişməklə ol abilər!
Dərviş belə Düşünür ki hamı gərək Əkinçilik Bölümündə əl bir olub və hədər olan Suyun önünü kəsək. Indi iranda Əkinçilik bölümündə Sular çox yanlış və geri qalmiş bir tavırla suvarılır  və bu yanlış iş Suyun hədər olmasına nədən olur. Urmiye Gölü indiki Durumda 3.1 milyarda Kub Metr Suyu ehtiyacı var.
Urmiye Gölünün Qurumaqının önünü kəsmək üçün çoxlu Çevrə Uzmanları özəl olaraq Düşüncələrını söyləyirlər ancaq soru budur ki nədən iran dövlətı Urmiye Gölüilə ilgili heç bir iş Görümür? Dərviş bu soruya yanıt olaraq belə deyir: Dövlət Sorumluları çox ərkən sonuc verən işlərı sevərlər ancaq Urmiye Gölünün Qonusu Ərkən yanıt verən bir iş olmadığından Dolayı o qədər maraq göstərən birisi tapmaq olmur. Dərviş deyir ki Urmiye Gölünün  Ölümdən Qortaramaq üçün çox Sorumlu yönəticilər gərəkir ki oda iranda Görmyi çox zordur. Dərviş Urmiye Gölünün Qorumasını bir Ulusal Sorun olaraq adlandırır və ebu işi önünü kəsmək üçün Ulusal Düşüncədə olan insanlardan söz aparır.
Hansı Zamandan Urmiye Gölünün Durumu Gərginləşibdir?
Dərviş iran yönəticilərı ki Urmiye Gölünün Qurumaq nədənini Quruluq, susuzluq və olaraq adlandırırlar eleşdirərək belənçi sözlərı son dərəcə yanlış və yanlız sorumluluqdan qaçmaq üçün söyləndığını düşünür. Dərviş deyir ki Urmiye Gölü Coğrafi baximindan Xəzər Dənizindən sonra ikinci sırada yer alır. Ancaq nədən bu Gün bu gərgin duruma döşübdür ...
O Əkinçiliqdən söz aparır ki bu illərdə 2 qat çox alaıbdır və yanlış suvaramaq yolları.
Ancaq bu da bir Çevrə Uzmaninin özəl olaarq düşüncəsidir, soru budur ki nədən indiyə qədər Urmiye Gölünün Quruamq nədəni qonusudna bir bilismel araşdırma olamayibdir? Nədən bu qədər Dünya Çevrə Uzmanları Urmiye Gölünün Qurumasından yaranan Tsunamidan Söz aparırlar ancaq iran dövlətı heç bir önləm almır? Nədən TV, Dərgi, vs də Urmiye Gölünün Qurumasına ilgili bir Reklam göstərilmir ki dünya Çevrə Uzmanları və Çevrə Örgütlərındən yardım alaq? Və çoxlu nədənlər ki insannin beynində soru yaradır ki olmaya Urmiye Gölü bilərk Qurudulur ...
Bu heç vaxt Unutmamaq gərəkir: Urmiye Gölü Quruyursa Güney Azərbaycanda Yaşamaq imkani olmayacaqdir.
Latin Türkcəyə çevirən: Umid Urmulu   

Güney Azerbaycan Türkleri ve Ulusal Herektde bezi tənqidlərə Qısa yanıtlar

Güney Azerbaycan Türkleri ve Ulusal Herektde bezi tənqidlərə Qısa yanıtlar
Arif Keskin
- Siyasi ve sosial hereketleri tehlil ederken feqet o hereketin içinde bir teyfin/kesimin  fikirlerini esas almaq ve hereketi bir bütün olaraq görmemek xetalıdır. Azerbaycan Milli hereketi içinde çox ferqli görüşler vardır. Azerbaycan milli hereketi anlamaq üçün  belli bir teyfe/kesime baxmaq yerine milli hereketin ana axışına baxmaq lazımdır.
-Siz milli hereketin içinde milli-umumi teşkilatın ve rehberiyetin olmamasını “anarşı” kimin gösterirsiniz. Elebil ki, milli herekete “başı boşunalıq” ve “herce- u merc” hakimdir. Bu baxış doğru deyil. Doğrudur ki, milli hereketin böyük teşkilatı ve rehberi yoxdur. Ancaq bu veziyet “anarşıyle” eyni anlama/mena gelmez. Milli hereketin  son  iyirmi (20) illik keçmişini tehlil ettiyimizde herekete hakim olan rasyonelite/eqlaniyet esası vijegidir. Milli hereketi  öz pragmatist ve eqlani emelleriyle her fursetden nehyaet derecede faydalanmışdır. “ Anarşı” olasaydı indi milli hereketimiz olmazdı. Milli herekete kolektif ağıl/umumi ağıl hakimdir. Kolektif ağıl günümüzün esası özelliklerindendir. Baxın ne Tunus ne Mısırda üsyan hereketlerinin müşexxes teşkilati ve rehberi yox idi. Bugün Libyada geden itiraz hereketi ortaya çıxdığında ne teşkilatı varidi ne de rehberiyeti. Günümüzdeki siyasi ve sosial hereketlerin mahiyeti çox deyişib. Azerbaycan Milli hereketi 20 –nci esrin hereketidir ve modern hereketdir. Sizin dağınıq olaraq gördüyünüz hereketi birleşdiren bir “biz” var. Bir hoveyet terifi var. O “biz” esasında şekillenmiş dünya görüşü var. Bizim milli hereket görünürde “atomize” görünse de ancaq ele deyil. Milli hereketi r birleşdiren o “bizi” anlamadn milli hereketi anlamaq mümkün deyil.
- Milli hereketi içinde heç kim “ ehmedinejad dönemi xatemi döneminden daha yaxşıdır” diyen görmedim. Bele yazıbsınız ki, elebil bizimkiler Ehmedinejadı tercih edirler. Bu yanlış tesevvür. Ehmedinejadla milli hereketi arasına qan girib. Milli hereketin Ehmedinejadla qan davası var. 2006-daki xordad /Mayıs hadiselerini lütfen xatırlayın. Azerbaycan Ehmedinejada qarşı üsyan etmişdi. Azerbaycan Ehmedinejad ve Xameneyiye üsyan eden ilk bölgedir. Azerbaycan Ehmedinelada heç bir zaman ses/rey vermedi. 2005 seçkilerinde  Ehmedinejad Erdebilde en az rey getirmişdir. Hamımız bilirki ki Ehmedinejad 1993-1997 arasında Erdebilde valı/ustandar idi. Azerbaycan 2009 seçkileri  ya Museviye ya da Mehdi Kerrubiye rey verdi, Ehmedinejada rey veren çox az oldu. Ehmedinejadın Tebriz son gelişinde  millet heç istiqbal etmedi ve “traxtor” “ tarxtor” şuarıyla huyladı.
- Milli hereketinin Yaşıl Hereketine uzaq durmasını “ Ehmedinejadi” hemayet olaraq görmek xetalı.  Yaşıl hereketini emeli hemaye etmeyenler  Xameneyinin yanındadır sözü qeyri-e demokratik ve faşizan durumdur. Yaşıl herekatı ortada yoxken milli hereketi rejimle mübarize edirdi.Siz islahatçılardan behs edirsiniz.  İslahatçılar kimlerdi ki?. İslahatçılar rejimin bir parçası. Emin oluan ki İslahatçıların böyük liderleri Xameneyni  deyişdirmek niyetleri yoxdur qaldı ki rejimi deyişdirsinler. Lütfen Ataullah Muhaceraninin Londra /Lendendeki son damışıqlarını izleyin.
- Yaşıl hereketini emeli himaye etmeyenler “ Xmaeneynin yanındadır” sözü Yaşıl hereketinin esasi tezleriyle tenaqüz teşkil edir.  Çünki Yaşıl hereketi hele umumi-seraseri herekete çevrilmeyıb. Çoxğrafi ve tebeqati olaraq mehdud yerlerde qalıb. Demek ki onda İranın böyük bölümü Xameneyni hemayet edir. Onda gerek diyek ki  Meşehed, İsfahan, Sari, Belüçistan, Kürdistan ve diger yerlerın hamısı  Xameneyini hemayet edir . Bu doğru deyil . Yaşıl hereketi emeli hemaye etmemenin çox ferqli sebebler var. Yaşıl hereketi mensubları bunlar tehlil etmek ve onlradan ders çıxartmaq yerine ona-buna yaman –yoğuz deyirler.
- İran Etelaatının istixbarati  faaliyetleri her zaman vardır. Ancaq İran etlaatını böyütmemek lazım. İran emniyeti ve etlaati teşkilati serkub maşınıdır. Dünya etlaati/emniyeti  sistemleri içinde en geri teşkilatdır. Xameneye “Yaşıl Hereketi bitmişdir”, “Tunus ve  Mısır da islam inqılabı olur” , “ Musevi rey getirebilmez” ve  “1997-de Eliekber Nateq Nurinin prenzedent olacağını pişbini” eden teşkilatdır. Onlarca tehilili xeta eden bir teşkilatdır. Adam dövmek, qorxutmaq, öldürmek vb. bunları etlaatı faaliyet sayılmır artıq . İran etlaatı özünü böyük göstermek isteyir. Etlaat Babek qalası ve Xordad hadisesini de engellmek isteyirdi niye başarı olabilmemişdi?
- Yaşıl hereketi 2009-dan beri ortaya çıxıb ve o günden günümüze qeder milletler meselesinde heç bir şey demir. Yaşıl hereketi “ Azerbaycan milli hereketi öz teleblerini tetil ederek bize qatılmalıdır” deyir.  Milletrler meselesinde en kiçik teviz bele vermek istemir. Bu çox mühhim ve stratejik meseledir. Beluçistan, Ehvaz, Kürdistan, Türkmen Sehra vb. sessizliyi bunu gösterir. İrandaki fars olmayan milletler yaşıl hereketine uzaq durur.  Bunun heç anlamı yoxmu?
- Azerbaycan 1906 Meşrutiyetden günümüze qeder edem merkeziyetçiliyi mudafie edir. Azerbaycan 1906-dan günümüze qeder encümen-e Eyaleti ve Velayetiden behs edir. Azerbaycana göre edem merkeziyet olmazsa iranda heqiqi demokrasi olmaz. Azerbaycanın tezi öz haqlılığını gösterib. Yüz(100)ilden artıqdır ki  demokrtaik mübareze gedir ancaq netice vermeyib ve vermeyecek de. Azerbaycan bütün bu tarixi tecrübeler ışığında meseleye baxır.  Ortada iki ferqli demokrasi analyışı var.